DILI, 29 abríl 2029 (TATOLI)—Ministru Adminitrasaun Estatál (MAE), Miguel Pereira de Carvalho, hateten Governu liuhosi osan retifikativu planu halo “Uma Kbiit Laek Plus” ba sira ne’ebé vulnerável ba Primeiru-Ministru (PM).
“Tanba foin daudaun ita-nia Governu halo alterasaun ba lei liuhosi Orsamentu Jerál Estadu (OJE) 2022 nian ba medida hamutuk 13 ne’e, no hosi medida ne’e ida mak ita atu atribui materiál konstrusaun ba populasaun ne’ebé laiha kbiit hodi halo sira-nia uma rasik,” Miguel Pereira hateten ba Agência TATOLI, hafoin hasoru malu ho Primeiru-Ministru, Taur Matan Ruak, iha Palásiu Governu, kinta ne’e.
Objetivu hosi enkontru ne’e atu atualiza servisu sira mak MAE halo, liu-liu kona-ba Projetu Konstruksaun Uma ba Ema Kbi’it Laek (UKL) no “Uma Kbiit Laek Plus” ne’ebé Governu foin deside ona liuhosi orsamentu retifikativu atu halo UKL ba Populasaun ne’ebé vulnerável liuhosi distribuisaun materiál konstrusaun sira.
“Ida-ne’e mak ohin ha’u ho Vise MAE, Lino Torrezão, informa ba Primeiru-Ministru no ami iha kondisaun para implementa medida hirak-ne’e bainhira orsamentu retifikativu ne’e aprova iha Parlamentu Nasionál no promulgadu,” nia dehan.
Kona-ba mekanizmu, sei servisu hamutuk ho autoridade lokál sira no ekipa nasionál dezenvolvimentu sira bele identifika prioridade liu-liu benefisiáriu no hamutuk hodi akompaña implementa programa refere.
Governante ne’e hateten, bainhira PN aprova no Prezidente Repúblika promulga mak konserteza sei implementa iha fulan-jullu hanesan ne’e.
Orsamentu Retifikativu finansia medida komplementár 13 ho nia alokasaun orsamentu mak hanesan;
- Kriasaun Fundu Veteranu ho orsamentu alokadu biliaun $1;
- Atribuisaun pagamentu désimu terseiru $200 ba kada família (eseptu funsionáriu públiku sira) ho orsamentu alokadu millaun $70;
- Uma Kbiit Laek Plus ho orsamentu alokadu millaun $25;
- Bolsa estuduba mellor graduadu estudanteensinu báziku no sekundáriu ho orsamentu alokadu millaun $7,5; 5).
- Programa Mão de Obra ba Postu Administrativu millaun $7,2;
- kafé no subsídiu ba kafé Laku – teen ho orsamentu alokadu millaun $6,4;
- Pagamentu ba diferensa remunerasaun PNTL nian ho rejime salariál foun, ba mmnbru PNTL 4.096 ho orsamentu alokadu millaun $5,1;
- Harii sede artemarsiál no rituál millaun $2,5;
- Programa eskolaiha uma ho orsamentu alokadu millaun $2,1;
- Internet gratuita iha eskola sira, millaun $1,1;
- Subsídiu akomodasaun ba PNTL no F FDTL ho orsamentu alokadu millaun $1,9;
- Estabelesimentu sekretária ba asuntu trabaladór exteriórno komunidade Timor-oan iha diásporarihun $ 500;
- Empregu ba mellór alunu universitáriu sira rihun $437,5.
Liuhosi proposta Orsamentu Retifikativu ne’e , Governu propoin ba Parlamentu Nasionál atu halo reforsu finanseiru ba iha títulu Dotasaun Ba Governu Tomak no kria Programa foun hanaran medida orsamentu komplementár no ida-ne’e Governu halo atu labele book ka muda estrutura orsamentu pur programa.
Orsamentu Retifikativu ne’ebé Governu aprezenta ho intensaun atu redús impaktu ekonómiku ba timor-oan sira kauza hosi situasaun ekonómiku internasionál no aumentu substansiál taxa inflasaun ne’ebé sa’e ba beibeik
Jornalista : Osória Marques
Editór : Cancio Ximenes




