Top

MESSK prontu konsolida nível estudu doutoramentu ba dosente sira

Ministru Ensinu Superiór Siénsia no Kultura, Longuinhos dos Santos . Imajen Tatoli/Egas Cristóvão

DILI, 28 jullu 2022 (TATOLI)–Ministru Ensinu Superior Siénsia no Kultura (MESSK), Longuinhos dos Santos, enkoraja entidade hotu atu hamutuk hamosu dezafiu foun iha polítika nasionál hodi konsolida Instituisaun Ensinu Superiór sira atu lori dosente barak liután atinje  nível estudu pós-graduadu, liuliu nível doutoramentu.

“Hakarak atu iha planifikasaun ba formasaun ne’ebé presiza meta longu prazu, ne’ebé temi ona iha Planu Estratéjiku Dezenvolvimentu Nasionál, tanba ne’e presiza dezenvolve instrumentu ba planifikasaun médiu prazu tamba sei ba hamosu dezafiu foun sira no sei muda lalais realidade ida ho adaptasaun hosi konjuntura ne’ebé diferente,” Ministru hateten iha selebrasaun Loron Nasionál Ensinu Superiór no aniversáriu ba da-XXII, no Loron Mundiál Siénsia, ne’ebe hala’o iha salaun Delta Nova, kinta ne’e.

Atu elabora planu seluk iha tempu badak tebes hanesan ezemplu haree ba ensinu superiór, tenke inskreve dezafiu foun iha polítika nasionál ba setór hanesan aselera kualifikasaun ba korpu dosente universidade nian.

“Ita só bele konsolida Instituisaun Ensinu Superiór sira, bainhira dosente barak liu mak hetan tiha ona nível estudu pós-graduadu nian, liuliu nível doutoramentu,” nia akresenta.

Notísia relevante: Ema 99.692 sai benefisiáriu programa haat FDCH durante tinan 11

Tuir mInistru, tenke harii kursu doutormantu iha Timor-Leste hodi lori universidade estranjeira ne’ebé exelente mai Timor, asosiadu ho Instituisaun Ensinu Superiór nasionál, atu kapasita dosente no investigadór sira iha nível avansadu.

Mekanizmu hodi haruka profesór UNTL hanesan foin lalais ne’e, haruka tan profesór sira hosi universidade privada bá estranjeiru atu hala’o kursu doutoramentu, ne’e iha utilidade tebes no tenke la’o nafatin, maibé la sufisiente bainhira hanoin atu muda perfil kualifikasaun ba korp dosente nasionál no instala sistema ba siénsia, teknolojia no inovasaun.

“Ha’u bolu atensaun ba karatér reprodutivu investimentu, ne’e barak liu iha formasaun avansada, espesífiku iha doutoramentu. Tamba bainhira ita forma doutór sira, ita la’ós forma de’it benefisadu sira maibé indiretamente, ita forma hela sira nu’udar profesór kualifikadu, ne’ebé sei fó formasaun ba sira seluk,” nia enkoraja.

Daudaun ne’e dezafiu seluk ne’ebé halo ema hotu tenke hasoru mak nesesidade atu investe ba formasaun profisionál iha nível superiór no tenke hanoin atu reforsa preokupasaun liuhosi fó serbisu ba finalista nasionál sira.

Tanba ne’e maka Governu insentiva nafatin Instituisaun Ensinu Superiór sira atu inklui iha sira nia oferta formativa kursu ne’ebé hanorin kona-ba koñesimentu prátiku, ne’ebé hanesan koñesimentu ne’ebé lori estudante diplomadu tama ho lais ho susesu integra ba merkadu traballu. Tanba país dezenvolvidu sira maka sira ne’ebé haluan oferta kursu atu estudante sira bele kria kompeténsia traballu no empreendedorizmu.

Atu hetan rezultadu hosi vizaun ida avansada no estratéjika, Fundu Dezenvolvimentu Kapitál Umanu (FDCH, sigla portugés) kontribui nafatin atu Timor-Leste bele iha rekursu umanu ho koñesimentu, atitude no valór adekuadu atu ita-nia nasaun manán dezafiu boot sira ne’ebé mosu iha oin mai, hanesan hamenus kiak, kombate moras, kombate subnutrisaun, hamenus prekariedade abitasionál no mós kresimentu ekonómiku sustentável no konsolidasaun demokrasia.

“Iha tinan ikus ne’e, FDCH, Diresaun Jerál Ensinu Superiór no Siénsia, no Ajénsia Nasionál ba Avaliasaun no Akreditasaun Akadémika hala’o serbisu hamutuk ne’ebé pozitivu tebes hodi organiza eventu sira ne’ebé kontribui ba reflesaun no balansu kona-ba polítika nasionál ba dezenvolvimentu rekursu umanu sira hanesan tema ne’ebé ema ladun diskuti, maski tema ne’e importante tebes ba futuru nasaun nian,” nia tenik.

Aspetu importante seluk mak FDCH organiza semináriu ida ho hanoin di’ak tebes atu aprezenta avaliasaun kona-ba ninia asaun rasik no programa sira ne’ebé implementa tiha ona hahú kedas iha tinan 2015.

“Ho nune’e liuhosi avaliasaun FDCH bele halo estimasaun ba grau satizfasaun hosi ninia parseiru no benefisiáriu sira ho ninia prestasaun. Tanba ne’e, independentemente hosi konteúdu estudu, ha’u hakarak felisita responsável sira FDCH no Institutu Nasionál ba Siénsia no Teknolojia, nu’udar instituisaun responsável ba realizasaun estudu ida-ne’e,” nia tenik.

Tanba ne’e, tenke kria kultura ba avaliasaun dezempeñu instituisaun, tamba haloparte ba reseita susesu paíz ida.

Ministru konsidra, semináriu ne’e importante atu proporsiona sosiedade timor-oan ba momentu reflesaun estraordináriu, kona-ba estratejia nasionál ba formasaun.

Jornalista   : Tomé Amado

Editora        : Julia Chatarina

Publisidade

Leave a Reply

Latest Post

error: Content is protected !!