iklan

EKONOMIA, HEADLINE, INKLUZAUN SOSIÁL, MUNISÍPIU, OEKUSI

Autoridade RAEOA rekolla rihun $3-resin liuhosi leilaun animál

Autoridade RAEOA rekolla rihun $3-resin liuhosi leilaun animál

Sekretáriu Rejional ba Asuntu Administrasaun, Martinho Abani Elu. Imajen Tatoli/Abílio Elo Nini.

OÉ-CUSSE, 12 setembru 2022 (TATOLI) – Autoridade Rejiaun Administrativa Espesiál Oé-Cusse Ambeno (RAEOA) rekolla reseita rihun $3-resin liuhosi leilaun leilaun animál iha rejiaun enklave ne’e.

Hahú janeiru to’o setembru tinan ne’e, Autoridade RAEOA liuhosi Sekretáriu Rejionál ba Asuntu Administrasaun, serbisu hamutuk ho Sekretáriu Rejionál ba Asuntu Agrikultura rekolla rihun $3-resin ($3,100.00) ba kofre Estadu liuhosi leilaun animál 66 tanba kontra dekretu-lei númeru 12/2014, loron 14 fulan-maiu, kona-bá hapara no bandu movimentu animál la’o livre iha área urbana.

Sekretáriu Rejionál Asuntu Administrasaun, Martinho Abani Elu, hatete atu regula no limite sirkulasaun animál sira iha área urbana, liuliu iha suku (5), Nipani, Costa, Lifau, Cunha ho Lalisuk pertense sub-rejiaun Pante Makasar, autoridade aplika dekretu-lei tékniku pekuária nian númeru 12/2014 kona-bá retrisaun movimentu tráfiku animál iha área urbana, bandu ema atu labele husik animál la’o livre iha sidade laran.

Atu aplika dekretu-lei animál ne’e, maka Autoridade RAEOA liuhosi Sekretáriu Rejionál Agrikultura Departamentu Pekuária no Veterinária, serbisu hamutuk ho orden públika hosi Sekretáriu Rejionál Administarasaun halo operasaun konsege kaptura animál sira ne’ebé la’o livre iha área urbana, no konsentra hotu iha Sentru Produsaun Animál iha aldeia Maquelab, suku Taiboko, sub-rejiaun Pante Makasar maka hafoin na’in ba koñese no hasai.

“Rezultadu ekipa konjunta kaptura karau ho bibi hamutuk 103, mate 28, no hasai ka selu multa ona hamutuk 66, seidauk hasai hamutuk neen (6), enkuantu hosi kaprurasaun animal ne’e, daudaun ne’e rekolla ona osan multa hamutuk rihun $3,100.00, hatama ona iha kofre Estadu,” Martinho Abani ko’alia iha suku Nipani Oé-Cusse, bainhira sensibiliza lei tráfiku animal, iha sesta semana kotuk.

Nia argumenta, tuir dekretu ne’e hatete autoridade fó tempu durante loron 10 ba animál na’in sira bele koopera atu hasai, liuhosi ne’e autoridade iha kompeténsia halo leilaun.

Nune’e maneira atu selu hasai animál maka na’in ba selu rasik iha banku, ho presu mak hanesan kada bibi ho fahi selu $50.00, ba karau selu $100.00, foti formuláriu iha Pekuáriu Agrikultura depois ba selu diretamente iha banku mak foin bele hasai animál.

“Durante loron 10 ita kontinua hein animál na’in sira, kuandu lakohi koopera, entaun autoridade iha kompeténsia aplika lei tráfiku animál halo leilaun, tanba antes ne’e aviza liuhosi karta informativu ida, kona-bá leilaun animál, maibé ho kritéria sosa tenke hakiak iha foho ka dook hosi área urbana, balu na’in duni mak hasai balu públiku, ho montante $3,100.00 hatama ona iha konta konta bankária ZEESM iha Banku BNU, sukursál Oé-Cusse,” nia fó-sai.

Nia fó hanoin ba komunidade sira-ne’ebé hela iha área urbana, pertense sub-rejiaun Pante Makasar, hosi suku Nipani, Costa, Lifau, Cunha no Lalisuk, presiza kria fatin dignu (luhan) ba animál sira, tanba hahú ba oin sei laiha toleránsia ba ema ne’ebé husik animál arbiru, tanba tenke asegura sidade mós no promove nafatin atu nune’e Oé-Cusse kuñesidu hanesan sidade mós iha Timor Leste.

“Ha’u husu autoridade lokál sira, bele fahe tutan informasaun ba komunidade, nune’e sira bele kuidadu animál rasik, no parte estrada mós fahe ona informasaun kada uma-kain hodi halo lutu tuir estrada ibun ho nia aas metru-15, maibé komunidade nafatin lakumpri tuir. Iha dalan protokolu nian lutu sira kuaze atu hotu maibé komunidade laiha konsiénsia atu hadi’a rasik,” nia fó hanoin.

Tuir autoridade nia haree komunidade seidauk iha konsiénsia nafatin, entaun iha setembru nia laran, ekipa konjunta realiza sensibilizasaun kona-bá dekretu-lei tráfiku animál nú 12/2014, loron 14 fulan-maiu, kona-bá hapara no bandu movimentu animál iha área urbana, pertense sub-rejiaun Pante Makasar.

Nune’e atu asegura meiu ambiente moos iha área urbana, Sekretáriu Administrasaun rekruta ona funsionáriu públiku na’in 10 atu destaka sira iha suku (5), pertense sub-rejiaun Pante Makasar atu observa movimentu animál nune’e garante sidade Oé-Cusse matak no buras

“Oé-Cusse dezenvolvimentu ZEESM iha ona, ita haree kapaas tanba ahi lakan oras 24 nia laran, estrada di’ak nune’e ita mós presiza hamatak liután, sidade sai furak, animál tenke dook hosi vila ka sulan iha luhan. Ami bandu lei moos la autoriza ema atu husik animál iha área urbana,” nia nia afirma.

Jornalista: Abílio Elo Nini
Editór: Evaristo Soares Martins

iklan
iklan

Leave a Reply

iklan
error: Content is protected !!