DNFM espera Governu foun atu asegura estok ai-moruk iha TL

DILI,23 juñu 2023 (TATOLI)—Diretór Nasionál Farmasia no Medikamentu (DNFM), iha Ministeriu Saúde, Delfim Ferreira, espera governu Konstitusionál da-sia sei iha kompromisu atu asegura no tau orsamentu sufisiente ba Servisu Autonómu Medikamentu no Ekipamentu Saúde (SAMES), nune’e labele mosu problema ai-moruk.
“Bainhira akompaña aprovasaun Orsamentu Jerál Estadu (OJE) dalaruma ami tenki ba ko’alia dalabarak ho komisaun F iha PN atu advokasia katak, importante tebes atu tau osan ba kompra ai-moruk ne’e tuir duni ami-nia kuantifikasaun ne’ebé ami prepara, sei menus husi ida ne’e, signifika katak ita sei iha problema iha tinan klaran dalaruma ita enfrenta ona estok komesa menus ona,” Delfim Ferreira informa iha nia kna’ar fatin ohin.
Tuir ezekutivu ne’e katak durante ne’e MS presiza 16 millaun maibé dalaruma sira fó de’it millaun neen ka ualu tanba ne’e difikulta SAMES bele kompr ai-moruk ba tinan ida nian.
“MS nafatin husu ba iha Governu liuliu Ministériu Finansa atu bele konsidera labele koa orsamentu ba kompras ai-moruk nian”.
“Karik ko’a nia implikasaun mak ne’e, ita hola ho kuantidade uitoan deit mais menus ita sei jere la to’o tinan ida estok minimu stock-out akontese bebeik. Bainhira ita atu kompras fila fali ita presiza tempu tan, ita presiza halo prosesu naruk entaun ida ne’e ita labele rezolve,’ nia fó razaun.
Diretór Nasionál Farmasia no Medikamentu, Delfim Ferreira, argumenta ho Governu foun mai, iha kompromisu ne’ebé forte atu bele ajuda para bele asegura duni katak kuantidade ne’e, ho orsamentu ne’ebe mak los nune’e bele asegura estok ai-moruk ba povu iha nasaun ida ne’e.
“Ami responsabiliza atu asegura ai-moruk hotu-hotu atu disponivel ba iha ita-nia povu entaun ita halo polítika, halo prosidementu tékniku sira entaun iha kestaun mak ami-nia servisu ida mak atu halo kuantifikasaun, entaun kuantifikasaun signifika katak, ita atu konta lolos nessesidade ai-moruk ne’ebé mak presiza iha tinan ida nian,” diretór ne’e relata.
Nia hateten, nesesidade ne’e tenki mai husi fasilidade saúde sira, sentru saúde, postu saúde sira iha munisípiu no ospitál sira tau hamutuk ita konta, ita iha formula tékniku atu bele halo kuantifikasaun no finaliza hotu ona mak Ministra aprova, hafoin haruka ba SAMES para tau nia kustu tanba sira mak iha informasaun kona-ba presu merkadu ai-moruk.
“Ezemplu ai-moruk atus ida ne’e ita presiza osan hira, sira defini tiha presu tuir indikadór presu ne’ebé mak iha SAMES, bainhira los ona sira halo proposta mai fali iha MF atu tau osan; ezemplu 17 millhoes kada tinan kompra ai-moruk kunsumaveis no reazente sira entaun ida ne’e mak lori ba defende ba iha PN para bele aprova kada tinan,” nia hatutan
Nia esplika, depois bainhira prosesu aprovizioamentu la’o no kompras ona lori mai MS halo karta bele ba hasai ai-moruk ne’e iha Portu no Aeroportu ka bele mai husi fronteira bainhira kompras urjente balun.
“Bainhira ita halo distribuisaun ba iha munisípiu no fasilide sira liuhusi armajen SAMES rejionál sira, DNFM nia papel ida mak monitoriza katak, fasilidade saúde sira ne’e, simu duni ai-moruk sira ne’ebé sira presiza ga lae, tuir sira nia pedidu ga lae,” Nia haktuir.
Papél DNFM
Delfim Ferreira subliña, DNFM papél ida mak atu atende pedidu no relatóriu husi munisípiu no ospitál sira mai, DNFM haree sira presiza hira, no MS halo avaliasaun ida, halo verfikasaun, sira presiza duni ida ne’e entaun aprova depois enkamiña ba SAMES para bele prepara distribuisaun.
“Depois ita monitoriza munisípu sira simu duni tuir pedidu ne’ebé ami aprova galae, ida ne’e mak servisu ne’ebé maka la’o iha DNFM hodi asegura no mós simu relatóriu regulár kada mensál husi munisípiu no ospitál sira,” nia konklui.
Jornalista: Felicidade Ximenes
Editór : Rafael Ximenes de A. Belo

