Top

TLPU ezije MP halo anulasaun ba estatutu “suspeitu” hasoru jornalista

Xefe redasaun Jornál diáriu Independente, Jorgino dos Santos, presta deklarasaun iha PCIC, hodi kumpre notifikasaun, nu’udar sasin, ba krime violasaun segredu justisa, iha PCIC, kinta (30/11/2023). Imajen Tatoli/Natalino Costa

DILI, 30 novembru 2023 (TATOLI)–Timor-Leste Press Union (TLPU) ejize ba Ministériu Públiku (MP) atu halo anulasaun ba estatutu “suspeitu” hasoru Jornalista João da Costa no Xefe Redasaun Jornál INDEPENDENTE, Jorgino da Costa, tanba notísia sira-ne’e ho baze ba kobertura atividade ekipa seguransa sira-ne’ebé ezekuta mandadu hosi MP.

Notísia Relevante: Xefe redasaun Jornál Independente Jorgino presta deklarasaun iha PCIC

Portavós TLPU, Zezito da Silva, hateten TLPU konsidera karta notifikasaun ba indentifikasaun ne’e, ho intensaun hodi kriminaliza produtu jornalístiku no hamate Liberdade Imprensa liuliu hamate independénsia órgaun komunikasaun sosiál (mídia) ho objetivu hodi hametin Estadu direitu demokrátiku.

“Tanba ne’e, laiha dalan katak jornalista mak sai fali suspeitu ba krime rua ne’e,” Portavós TLPU ne’e hateten liuhosi konferénsia imprensa iha Sede Veteranu Taibesí, kinta ne’e.

TLPU husu Ministériu Públiku atu anota sidadaun ne’ebé hato’o keixa tanba obra jornalístiku bele submete ba Konsellu Imprensa hodi halo negosiasaun liuhosi uzu direitu resposta no ratifikasaun.

Direitu resposta ne’e ho baze ba lei komunikasaun sosiál artigu 2 iha aliña F katak “Direitu hodi halo loos”, direitu ba ema singulár ka koletivu ida-idak hodi halo loos notísia ne’ebé publika ka fó-sai faktu be la loos kona-ba nia.

Artigu 185 no artigu 291 iha kódigu penál ne’e, TLPU konsidera sidadaun ne’ebé halo keixa hasoru jornalista ne’e hakarak hamate prinsípiu Liberdade Imprensa, ne’ebé konsagra ona iha Konstituisaun Repúblika no la respeita desizaun Estadu Timor-Leste ne’ebé lansa ona loron Liberdade Nasionál Imprensa iha 16 outubru 2023 iha Balibo, munisípiu Bobonaro.

“Tanba ne’e, TLPU husu ba autoridade judisiáriu hanesan Ministériu Públiku no Tribunál ho urjente atu arkiva keixa ne’e tanba sidadaun ne’ebé hato’o keixa ne’e hakarak kriminaliza obra jornalístiku kontra ona konstitusaun Repúblika iha artigu 40 no 41,” nia dehan,

Tuir lei komunikasaun sosiál artigu 20 ne’ebé define kona-ba dever jerál katak jornalista tenke sai hanesan kontrolu sosiál ida mak:

Jornalista Radio Televizaun Timor-Leste, João da Costa, iha loron 15 fevereiru 2023, tuku 17h00 lorokraik, hetan konvite kobertura hosi ekipa PNTL liuhosi Departamentu Investigasaun Kriminál Nasionál hodi halo kobertura ba ezekusaun mandadu hosi Tribunál Distritál Dili ho numeru Núc 06/23/PNSIK hasoru suspeitu inisiál JC ne’ebé hanesan Zenilda Gusmão nia laen-kaben iha nia rezidénsia Bidau-Akadiruhun-Dili.

Rezultadu kobertura ne’e publika iha loron hanesan iha tuku 20h00 ho títulu “PSIC KAPTURA SUSPEITU JC DESKONFIA KOMETE KAZU ABUZU SEKSUÁL HASORU MÉNOR”

Ho publikasaun ne’ebé tuir duni padraun kódigu etika jornalista nian maibé iha loron 20 Novembru 2023, Jornalista João da Costa, simu karta notifikasaun hosi Polísia Siéntifiku Investigasaun Kriminál (PCIC, sigla Portugés) ho númeru ofísiu 0161/23, PDDIL, hodi presta deklarasaun iha loron 23 novembru 2023 ho kualidade hanesan testamuña ba krime violação de domicíliario, tuir kódigu Penál Timor-Leste artigu 185 tanba deskonfia komete krime.

Aleinde ne’e, Xefe Redasaun Jornal INDEPENDENTE, Jorgino dos Santos, mós simu notifikasaun hodi presta depoimentu ba Polisia Sientifika Investigasaun Criminal (PCIC) iha loron 30 novembru 2023 iha tuku 09h00 dadeersan, atu presta depoimentu hanesan sasin ba Crime Violasaun Segredu Justisa, ne’ebé previstu iha artigu 291 hosi Kódigu Penal Timor-Leste.

PCIC notifika Xefe Redasaun Jornál INDEPENDENTE ho baze ba kobertura no halo publikasaun ba notisia kona-ba ezekusaun mandadu buska, apreensaun no detensaun ba Longuinhos Monteiro.

Ho Púbikasaun ne’e, Prezidente Repúblika, José Ramos Horta lamenta no hatama keixa ba Ministériu Públiku atu prosesa no krimináliza obra Jornalístiku.

Iha prosesu presta deklarasaun ne’e, Investigadór PCIC ida hatudu pedidu hosi Ministériu Públiku ba Jornalista João da Costa no Xefe Redasaun Jornal INDEPENDENTE katak la’ós ona testamuña tuir karta notifikasaun, maibé sai fali suspeitu ba krime violação de Demicíliario no Violasaun Segredu Justisa.

Ho ida-ne’e, TLPU husu ba Prezidente Repúblika, José Ramos Horta, atu kontinua fó hanoin ba sidadaun hotu no entidade polítika, seguransa no judisiáriu atu labele kriminaliza jornalista ho nia obra jornalístiku tanba fó ameasa ba liberdade espresaun no impresa iha Timor-Leste.

Notísia Relevante:  PCIC detein eis-ministru Longuinhos Monteiro tanba deskonfia rai arma fogu iha rezidénsia

Jornalista : Osória Marques

Editór        : Cancio Ximenes

Publisidade

Leave a Reply

Latest Post

error: Content is protected !!