Top

Madre Guelhermina sei simu prémiu Direitu Umanu-teolojia iha Etiópia

Reprezentante ATR-TL, Madre Guilherminha Marçal. Imajen Tatoli/Francisco Sony

DILI, 11 fevereiru 2025 (TATOLI)–Me. Guilhermina Marçal, sei simu prémiu direitu umanu no teolojia iha Etiópia ne’ebé atribui husi Universidade Cipre husi Estadu Unidu Amerika (EUA).

“Ohin, ha’u mai hasoru-malu ho Prezidente Repúblika atu informa, semana ne’e, ha’u sei aranka ba Etiópia atu simu prémiu kona-ba Doutorál, Profesór Doutór ba Direitu Umanu no Teolojia, Prémiu ne’e fó husi Universidade ida naran Cipre Amerika sira-nian,” Me. Guilhermina Marçal hateten ba jornalista sira iha Palásiu Prezidensiál Nicolau Lobato, Bairru Pite, tersa ne’e.

Nia dehan, Prezidente Repúblika José Ramos Horta apresia no husu atu halo viajen karik la’o ho didi’ak bele to’o iha Etiópia.

“Prezidente kontente loos, bainhira ha’u informa ba nia. Maibé, durante ami enkontru la’ós de’it ko’alia kona-ba ne’e maibé ko’alia mós kona-ba kestaun sosiál, liuliu labarik sira-nia futuru iha nasaun ida-ne’e, ita tenke tau prioridade di’ak ba setór edukasaun,” nia dehan.

Koñese Madre Guilhermina

Madre Guilhermina Marçal moris iha tinan 1958, oan-feto hosi Francisco Marçal no Olímpia da Costa Prego, pertense ba família boot ida tanba sai hanesan moris ba dala haat husi grupu ida ho maun-alin na’in-neen (6).

Ninia dalan relijiozu mak dalan Canossian nian, pertense ba Kongregasaun Inan Canossian sira-nian-Filhas de Caridade Canossianas no Servidoras do Pobres.

Nia graduadu ida husi Universidade Pontifisiál Gregoriana iha Roma, Itália. Nia espesializa iha Teolojia Espirituál.

Guilhermina la’o hale’u territóriu Timor-Leste tomak, hahú kedas ho idade kiik tebes. Entre tinan 1986 no 1999 nia sai sasin no asiste situasaun barak tebes iha ai-laran, iha subar-fatin, hasoru invazór indonéziu.

Iha tempu ne’e mak nia dezenvolve atividade ligasaun ne’ebé makaas entre prizioneiru sira, tantu iha territóriu Timór no internasionál.

Nia lori komunikasaun no informasaun klandestina entre Dili no Jakarta, estabelese kontaktu ho prizaun Cipinang no prizioneiru polítiku timoroan sira. Nia estabelese kontaktu ho Macau, Portugál no Santa Sé. Nia mak lori karta sira-ne’ebé mak prizioneiru sira Cipinang nian dirije ba Papa João Paulo II.

Madre Guilhermina, antes ne’e envolve aan mós iha luta ba libertasaun Timor-Leste nian hodi partisipa iha klandestina iha enkontru internasionál sira iha Timór, iha Indonézia rasik no iha Roma, nia fó apoiu ba polítiku joven balu.

Madre Guilhermina hala’o esperiénsia apostólika barak, konstante no oioin. Hahú, klaru, iha Timór Leste depois iha Singapura. Entre 1989 no 1992, nia hetan transferénsia ba Jakarta (Indonézia), kontinua hala’o serbisu apostóliku ne’ebé makaas tebes.

Husi tinan 1992 to’o 1995, nia hala’o misaun no kna’ar sira iha Itália. Nia fila ba Jakarta no hafoin independénsia, nia deside atu fila-fali ba nia rain, Timor-Leste.

Iha Timor-Leste, nia hakle’an liután ninia asaun no esperiénsia apostólika sira, nune’e mós hametin ninia kontaktu sira misaun internasionál nian, hodi sai referénsia morál ba ninia rain, iha mundu tomak nia oin.

Ida-ne’e mak dala uluk ne’ebé Gala Prémiu Lusofonia fó prémiu Direitu Umanu ba Madre Gulhermina antes ne’e. No, nia halo ida-ne’e ho serteza katak ida-ne’e mak momentu ne’ebé loos, haree ba buat hotu ne’ebé akontese iha mundu no mós tanba personalidade ne’ebé merese liu.

Jornalista : Hortencio Sanchez

Editór        : Cancio Ximenes

Publisidade

Leave a Reply

Latest Post

error: Content is protected !!