Top

Lamukan enkoraja joven sira uza telemovel buka referénsia istória rezisténsia

Provedór Direitu Umanu no Justisa, Virgílio da Silva Guterres 'Lamukan'. Imajen TATOLI/Sergio da Cruz

DILI, 31 Jullu 2025 (TATOLI)–Provedór Direitu Umanu no Justisa, Virgílio da Silva Guterres “Lamukan” enkoraja joven sira atu uza telemovel hodi buka hatene referénsia istória joven rezisténsia sira-nia luta iha pasadu.

“Ha’u husu imi atu uza imi-nia telemovel sira-ne’e buka referénsia istória sira. Istória Nicolau Lobato, istória Vicente Reis “Sahe”, istória Xanana Gusmão nian no joven sira ne’ebé iha 1974 hanesan Mauhodu, Nino Konis Santana no sira seluk tan,” Provedór dehan liuhusi nia diskursu iha abertura plenária Alumni Parlamentu Foinsa’e Nasionál (PFN), iha salaun MSSI, Kaikoli, Kinta ne’e.

Nia dehan pelumenus buka hatene kona-ba sira (líder istóriku), tanbasá mak sira ho idade nurak hakarak hamriik defende libertasaun nasionál no povu Timor-Leste.

“Kuandu hatene istória joven sira-nian iha pasadu, sira-nia kompromisu, sira-nia influénsia no sira-nia admirasaun, posibilidade ita bele foti modelu sira-ne’ebé bele enkoraja ita tanba iha tempu agora la’ós gaba aan kona-ba tiru malu, maibé atu kontinua prosesu sira-ne’ebé iha ona,” nia dehan.

Notísia relevante: APFTL realiza plenária hodi diskute asuntu lima 

Provedór ne’e adianta juventude agora bá-oin sai umanitária ka matadalan ne’ebé atu hametin unidade, buka referénsia no buka hatene krize 2006 ne’e sala iha-ne’ebé, nune’e idak-idak sai ajente ba unidade atu konkretiza unitária ne’e.

“Tanba ne’e, imi iha-ne’e hanesan deputadu/a joven ne’ebé atu reprezenta ema-nia lian, povu nia lian, povu ida ita-nia família, ita-nia aldeia no ita-nia suku. Ida-ne’e ajuda ita. Ida-ne’e ita reprezenta sira ko’alia ba ema seluk no ko’alia ho autoridade sira,” Virgílio subliña.

Lamukan mós enkoraja membru Parlamentu Foinsa’e sira katak desizaun saida mak foti, desizaun ne’ebé di’ak no desizaun ne’ebé kompriende atu lori fila bá munisípiu no marka diferensa entre joven sira ne’ebé la partisipa.

“Imi tenke sai fonte informasaun ba imi-nia kolega ne’ebé laiha oportunidade atu mai partisipa iha-ne’e no ha’u husu atu luta hasoru sé de’it labele ta’uk atu foti risku, tanba risku boot liu mak bainhira ita la foti risku. Tanba ne’e tenke sai joven ne’ebé brani atu foti risku,” Virgílio enkoraja.

Entretantu, Ministru Juventude, Desportu, Arte no Kultura, Nelyo Isaac Sarmento hateten joven sira labele sai atan ba mídia sosiál, maibé prepara aan didi’ak atu labele lakon rasiosinu rasik.

“La kle’ur tan ita-boot sira toman buat ida naran Artifisiál Intelijénsia (AI). Se imi lakohi prepara aan didi’ak ba situasaun hanesan ne’e, dalaruma ita-nia rasiosinu lakon iha imi-nia aan rasik tanba AI bele influénsia imi-nia hanoin,” Nelyo esplika.

Governante ne’e akresenta sosiedade asesu barak liu mídia sosiál no fiar liu mídia sosiál duké ema ko’alia.

“Dalaruma ita ko’alia loos hela, maibé dalaruma dehan sala, maibé buat balun presiza integra iha artifisiál ne’e mak demonstra ka hatudu fiar ba ema,” nia hakotu.

Jornalista : Osória Marques

Editora     : Julia Chatarina

 

Publisidade

Leave a Reply

Latest Post

error: Content is protected !!