DILI, 11 Setembru 2025 (TATOLI)—Governu Timor-Leste ne’ebé nu’udar Komisaun Organizadora ba preparasaun vizita Papa Francisco iha tinan kotuk fó sasin katak liuhusi vizita ne’e mundu koñese Timor-Leste.
Iha misa solene ba aniversáriu dahuluk vizita Papa nian, ne’ebé realiza iha 10 Setembru 2025, iha Tasi Tolu, Ministru Administrasaun Estatál, Tomás do Rosario Cabral, haktuir bainhira iha informasaun kona-ba vizita Papa Francisco mai Timor-Leste, nasaun boot sira la fiar atu eventu ne’e la’o di’ak no la fiar katak sarani barak sei partisipa.
Tuir nia, ho liafuan sira ne’e sai hanesan dezafiu, entaun nia parte hato’o ba Xefe Governu, buka dalan oinsá atu prosesu hotu la’o di’ak no bolu lia-na’in sira halo tuir kultura nu’udar fiar sarani no povu Timór nian, tanba haree ba rai-ne’e sosa ho ruin no raan.
“Entaun, hahú husi matebian sira no rai ne’e duni ita hotu hamutuk simu amu Papa Farncisco iha ne’e, buat hotu la’o di’ak tanba ho vizita Amu Papa Francisco nian, mundu koñese Timór iha sira-nia matan. Ita maioria katólika, iha obrigasaun atu apoiu igreja. Nune’e, ami hamutuk ho parte igreja deside oinsá halo jestaun hamutuk ho igreja katólika Timór nian”, Tomás Cabral hodi Governu nia naran fó sasin hafoin misa solene vizita Papa Francisco nian iha Tasi Tolu, Dili.
Nia hatuir, preprasaun ba vizita Papa Francisco nian hahú iha Janeiru 2024, nu’udar membru Governu ne’ebé lidera vizita Santidade Papa Francisco, momentu hirak ne’ebá halo preprasaun másima tebes tanba prosesu ne’e foun.
“Ita la imajina atu sai furak no la’o di’ak, maibé sira ne’e ita hotu nia kontribuisaun. Ami mesak de’it labele halo buat ruma. Ami la serbisu mesak, maibé apoiu husi parte hothotu. Pergunta ida dehan nu’udar ema timoroan sentimentu oinsá? Atu hateten de’it katak hanesan sarani ha’u mesak labele halo buat ruma, tanba vizita ne’e povu mak sai na’in ba vizita ne’e”, Tomá argumenta.
Iha vizita Papa Francisco nian situasaun hotu hakmatek, no loron tolu entre 09 no 11 Setembru 2024, povu entuziazmu tebes simu ho ksolok. Bainhira Papa atu fila, Komisaun Organizadora halo despedida ho nia no prepara selenda tais Timór nian 20-resin no tau Timor-Leste hodi entrega ba Papa.
“Antes nia atu sai, nia agradese ba ami katak timoroan sira iha fé maka’as, serbisu nafatin ba ajuda imi-nia povu ne’e, juventude mak sei sai forsa atu substitui imi. Tanba ne’e, imi juventude mak sai naroman ba Estadu ne’e, no sei troka Estadu ne’e, imi tenke iha komportamentu di’ak, estuda maka’as harii ita-nia Estadu ne’e ho pás, la’o ba oin”, nia subliña.
Hodi salienta katak ohin povu Timór relembra tinan ida Amu Papa mai Timór, no bainhira nia atu fila timoroan barak mak tanis, ida-ne’e hatudu timoroan hahú halo rekonsiliasaun no perdua-malu, hakribi violénsia.
“Ha’u lori Governu nia naran, durante períodu ne’ebé ita halo preparativu to’o ramata, buat ruma la monu ba imi-ni laran karik ha’u husu deskulpa”, konklui.
Jornalista : Arminda Fonseca
Editora : Maria Auxiliadora
