Lidera ASEAN iha tinan 2029, Kao Kim : Timor-Leste iha opsaun atu adia
KUALA LUMPUR, 06 Novembru 2025 (TATOLI) – Sekretáriu-Jerál ASEAN, Kao Kim Hourn afirma, posibilidade Timor-Leste (TL) prezide ka sai uma-na’in ba ASEAN iha tinan 2029 no sei iha hela diskusaun entre Estadu-membru sira, maibe nasaun TL iha opsaun atu adia.
Kao Kim Hourn afirma Timor-Leste iha opsaun hodi adia nia prezidénsia ka sai uma-na’in ba ASEAN, hanesan Estadu-membru ASEAN sira seluk halo ona antes nee.
“Klaru, Timor-Leste iha opsaun hodi hakat liu ronda ida, hanesan ezemplu, ronda ida ne’e, ne’ebé maka Estadu-membru sira seluk mos halo ona,” Sekretáriu-Jerál ASEAN, Kao Kim Hourn hatete iha Forum Mídia ASEAN 2025 ne’ebe halao iha Double Tree by Hilton, Kuala Lumpur, Malázia, Kinta ne’e.
Tuir Artigu 31 hosi Karta ASEAN nian, prezidénsia ASEAN nian halo rotasaun tinan-tinan bazeia ba orden alfabétiku hosi Estadu-membru sira nia naran Inglés. Ho admisaun Timor-Leste nian nu’udar membru plenu ASEAN nian iha loron 26 fulan-Outubru tinan 2025, nasaun ne’e agora inklui ona iha rotasaun ne’ebé iha.
Maski nune’e, prontidaun administrativu no kapasidade nasionál sei sai hanesan fatór importante hodi determina bainhira mak Timor-Leste sei asume loloos Prezidensia ASEAN nian.
“Prontu ka lae, Ha’u hanoin ne’e pergunta ida ne’ebé presiza hatán hamutuk,” Kao dehan.
Iha Fórum Mídia ASEAN 2025 iha Kuala Lumpur, Malázia, Kao esplika katak atu sai hanesan Prezidensia ASEAN nian la’ós knaar ida ne’ebé fásil, tanba ida-ne’e presiza preparasaun komprensivu iha termu sira fasilidade nian, seguransa, rekursu sira, no kapasidade nasionál.
“Prezidente ASEAN ida-idak hala’o enkontru médiu 500 iha tinan prezidénsia ida de’it, hosi grupu serbisu sira to’o simeira sira. Fasilidade sira, seguransa, rekursu sira, no kapasidade, sira-ne’e hotu sei presiza,” Nia esplika.
Nia hatutan, diskusaun kona-ba Timor-Leste nia prontidaun sei akontese iha fulan hirak tuir mai.
“Ha’u lakohi hakat liu, maibé saida maka ha’u bele hatete maka kestaun ne’e tenke dirije ba Timor-Leste, la’ós ha’u,” nia hatete.
Agora daudaun, Malázia kaer Prezidente ASEAN, tuir fali Filipina iha 2026, no Singapura iha 2027. Bazeia ba orden alfabétika no rotasaun ne’ebé eziste, Timor-Leste potensialmente bele foti ninia turnu iha tinan 2029, depende ba desizaun konjunta husi Estadu-membru sira no prontidaun nasionál.
Jornalista : Cidalia Fátima
Editora : Armandina Moniz
