DILI, 20 Novembru 2025 (TATOLI)–Embaixadór Portugál iha Timor-Leste, Duarte Alves, hateten, papél estratéjiku programa Tékniku Turizmu Komunitáriu no Kulturál (TTCC) nian hodi prepara profisionál sira-ne’ebé iha kapasidade atu dezenvolve turizmu diferensiadu, eskluzivu no sustentável.
Nia rekoñese importánsia husi Timor-Leste atu dezeña modelu turizmu ne’ebé destaka ninia rikusoin naturál no kulturál, oferese esperiénsia auténtika hanesan trekking, ekoturizmu, desportu akuátiku no turizmu kulturál inovativu ba vizitante estranjeiru sira.
“Serimónia enseramentu ohin selebra graduadu TTCC na’in 15 ne’ebé simu ona sira-nia sertifikadu, no kooperasaun susesu entre Portugál no Uniaun Europeia iha konstrusaun kapasidade rekursu umanu ba Timor-Leste nia futuru,” Embaixadór Portugál iha Tibar Kinta ne’e.
Diplomata ne’e subliña mós kompromisu Portugál nian atu kontinua fó apoiu ba dezenvolvimentu rekursu umanu nu’udar pilár xave ba relasaun bilaterál entre nasaun rua ne’e.
Entretantu, Enkarregadu Asuntu Uniaun Europeia nian iha Timor-Leste, Christoph Sorg, hateten programa TTCC nu’udar pasu importante ida hodi hakbi’it joven sira no hametin kultura nasionál no turizmu.
Programa ne’e kria ona oportunidade empregu ba graduadu na’in-neen (6), hodi hatudu formasaun nia efikásia hodi ekipa partisipante sira ho kompeténsia profisionál.
Nia hatutan, dedikasaun no kompromisu ba formasaun ne’e krusiál atu garante Timor-Leste iha forsa traballu ne’ebé kualifikadu no prontu atu hasoru dezafiu sira iha futuru.
“Atualizasaun kontínua ba programa ne’e hatudu CNEFP nia kapasidade inovativu no responde ba nesesidade merkadu nian, partikularmente iha diversifikasaun ekonómika,” nia dehan.
Projetu Pro Cultura, ko-finansiadu hosi Uniaun Europeia, sei konklui iha tinan ne’e nia rohan hafoin tinan neen implementa iha Timor-Leste.
Faze daruak husi projetu ne’e marka ona ba tinan 2026, ho objetivu atu hametin rezultadu sira-ne’ebé hetan ona, aumenta kapasidade téknika no profisionál, apoia divulgasaun produtu kulturál sira, no enkoraja mobilidade artista sira nian iha rejionál, europeu no internasionál.
“Ita investe iha joven sira, la’ós de’it ba sira-nia futuru profisionál, maibé mós ba futuru Timor-Leste nian. Ho koñesimentu no kualifikasaun, ita bele kria sosiedade ida ne’ebé dinámiku, kreativu, no sustentável liu,” niadehan.
Nia hato’o mós agradesimentu ba parseiru sira hotu ne’ebé envolve liu-liu Instituto Camões no CNEFP Tibar, ba apoiu nafatin ba formasaun profisionál, dezenvolvimentu juventude, no prezervasaun kulturál iha Timor-Leste.
Programa Tékniku Turizmu Komunitáriu no Kulturál (TTCC) Nível III konklui ofisialmente iha Sentru Nasionál Empregu no Formasaun Profisionál (CNEFP) iha Tibar-Likisa.
Enserramentu ne’e marka signifikativu ida ba dezenvolvimentu rekursu umanu no setór turizmu bazeia ba komunidade iha Timor-Leste, ne’ebé hetan apoiu husi Uniaun Europeia no Portugál liuhosi projetu Pro Kultura.
Jornalista : Hortencio Sanchez
Edotór : Cancio Ximenes
