Governu inaugura Balkaun Úniku no merkadu Olobai Vikeke

VIKEKE, 30 Jullu 2026 (TATOLI)—Governu iha Kinta ne’e, inaugura edifísiu Balkaun Úniku no merkadu munisipál lokaliza iha Suku Karaubalu, Postu Vikeke Vila, Munisípiu Vikeke.
Iha serinónia inaugurasaun ne’e, Ministru Administrasaun Estatál, Tomás do Rosário Cabral, husu ekipa téknika sira husi Ministériu Administrasaun Estatál (MAE) no Ministériu Justisa atu kontinua halo monitorizasaun no kontrolu ba funsionamentu Balkaun Úniku hafoin inaugurasaun. Pasu ne’e ho objetivu atu garante prestasaun servisu ba populasaun ho efisiénsia, efikásia no kualidade.
“Balkaun Úniku mak sentru prestasaun servisu Governu Sentrál nian. MAE hala’o kna’ar nu’udár entidade jestora, enkuantu ministériu no instituisaun sira seluk presta sira-nia servisu iha fatin ida de’it. Inisiativa ida-ne’e reflete kompromisu Governu atu hakbesik servisu públiku ba povu no hadi’a asesu komunidade ba servisu esensiál sira,” Ministru Administrasaun Estatál, Tomás do Rosário Cabral, hateten iha serimónia inaugurasaun, iha Postu Vikeke Vila, Kinta ne’e.
Governante ne’e dehan projetu ida-ne’e implementa husi Ministériu Administrasaun Estatál liuhusi servisu hamutuk ho Programa Nasaun Unida ba Dezenvolvimentu (UNDP) iha Timor-Leste, ho objetivu atu reforsa kooperasaun internasionál no hadi’a prestasaun servisu públiku, hodi hakbesik servisu governamentál ba komunidade.
Durante faze implementasaun téknika, Diresasaun-Jeral Simplifikasaun, Modernizasaun no Administrasaun Lokál (DGSMAL) servisu hamutuk ho Diresasaun-Jeral Servisu Rejistu no Notariadu hodi asegura disponibilidade servisu esensiál sira, hanesan Billete Identidade (BI), Pasaporte, no Sertidaun Rejistu Kriminál. Atu garante konetividade no operasaun ne’ebé di’ak ba Balkaun Úniku, DGSMAL mós halo koordenasaun ho Ministériu Transporte no Komunikasaun (MTK), liuhusi TIC Timor I.P. no Diresasaun Nasionál Infraestrutura Komunikasaun (DNIC).
Hafoin inaugurasaun, responsabilidade ba manutensaun edifísiu Balkaun Úniku sei transfere ba Autoridade Munisipál. Governu sei kompleta remodelasaun integrál ba edifísiu sira hotu, enkuantu Autoridade Munisipál sei kaer responsabilidade ba manutensaun no konservasaun instalasaun sira, hodi garante sustentabilidade no kontinuidade prestasaun servisu ba komunidade.
Iha fatin hanesan, Prezidente Autoridade Munisípiu Vikeke, 𝐅𝐫𝐚𝐧𝐜𝐢𝐬𝐜𝐨 𝐂. 𝐒. 𝐝𝐞 𝐆. 𝐒𝐨𝐚𝐫𝐞𝐬, haktuir inaugurasaun Merkadu Olobai no Balkaun Úniku sai nu’udár kompromisu IX Governu Konstitusionál nian, atu lori dezenvolvimentu besik liu ba povu no hadi’a asesu komunidade ba infraestrutura públika ne’ebé suporta atividade ekonómika no hafásil komunidade trata dokumentu sira.
“Tan ne’e, ha’u apela ba komunidade tomak atu uza, no jere, no tau-matan ba fasilidade merkadu ne’e ho responsabilidade, nune’e bele sai fatin ba promosaun atividade komérsiu, kria oportunidade buka-moris, hasa’e rendimentu família no fó kontribuisaun ba dezenvolvimentu ekonómiku iha Munisípiu Vikeke,” nia akresenta.
Obra Balkaun Úniku ne’e konstrui husi empreza Dira Nova Unipessoal, Lda, ne’ebé hetan ajudikasaun hudi Programa Fundu Nasaun Unida ba Dezenvolvimentu (UNDP-sigla ingleza) servisu hamutuk MAE.
Enkuantu, Projetu Reabilitasaun Merkadu Olobai ho Nú. Kontratu 1114/PAM/V/2025, konstrui husi kompañia lokál Vikeke, CANIELA UNIPESOAL, LDA ho Orsamentu Jerál Estadu (OJE) tinan fiskál 2025 ho totál $273.951,88.
Tuir dadus, populasaun Munisípiu Vikeke hamutuk 102.637 (projesaun 2019) sei benefísia Balkaun Úniku inklui merkadu Olobai.
Iha serimónia inaugurasaun ne’e, partisipa husi Ministru Justisa, Sérgio de Jesus F. da C. Hornai, Ministra Saúde (MS), Élia A. A. dos Reis Amaral, veteranu, autoridade seguransa,autoridade lokál no populasaun.
Jornalista: Vitorino Lopes da Costa
Editór: Xisto Freitas da Piedade

