Top

PNDS iha Loi-Ulu prioriza konstrusaun sede aldeia rua no alargamentu sede suku

Obra PNDS suku Loi-Ulu fó prioridade ba konstrusaun sede aldeia rua no espasaun sede suku. Imajen TATOLI/Vitorino Lopes da Costa

VIKEKE, 20 Novembru 2026 (TATOLI)—Programa Nasionál Dezenvolvimentu Suku (PNDS) iha Suku Loi-Ulu, Postu Administrativu Uatukarbau, Munisípiu Vikeke, tau prioridade ba konstrusaun foun no reabilitasaun sede aldeia rua, inklui alargamentu sede suku.

Xefe Suku Loi-Ulu, Celestinho de Fátima Monteiro, informa katak obra tolu ne’e daudaun ne’e tama hela iha faze konstrusaun, maski progresu fíziku seidauk avansa signifikativamente.

“Kona-ba obra PNDS ba tinan 2026, ami tau prioridade ba konstrusaun sede aldeia rua. Sede Aldeia Asa-Afadae sei halo reabilitasaun, Sede Aldeia Lau-Aba sei konstrui foun, no mós alargamentu sede suku. Hosi obra tolu ne’e, agora daudaun prosesu konstrusaun la’o hela, maibé progresu seidauk avansa barak,” Celestinho de Fátima Monteiro hateten ba TATOLI, iha Postu Administrativu Uatukarbau, Sesta ne’e.

Xefe suku ne’e esplika katak, antes ne’e, proposta orsamentu PNDS husi Suku Loi-Ulu inklui konstrusaun kapela. Maibé, tanba orsamentu ne’ebé aloka ba tinan 2026 menus hosi montante ne’ebé presiza, sira deside atu troka prioridade ba konstrusaun no reabilitasaun sede aldeia rua.

“Kalkulasaun orsamentu ba konstrusaun ne’e hamutuk US$32.000, maibé orsamentu ne’ebé aloka ba Suku Loi-Ulu iha tinan ida-ne’e tun ba US$27.000. Tanba ne’e, tékniku PNDS hosi Munisípiu Vikeke halo konfirmasaun ho ha’u katak orsamentu ne’ebé iha agora ki’ik, nune’e labele konstrui kapela hanesan proposta inisiál. Ha’u buka alternativa seluk, no ami deside atu tau prioridade ba sede aldeia rua hodi fasilita komunidade bainhira hala’o enkontru ka atividade seluk iha aldeia,” nia haktuir.

Celestinho subliña katak orsamentu PNDS ba Suku Loi-Ulu iha 2026 foin aloka iha fulan-Outubru, ne’ebé kauza atrazu iha prosesu konstrusaun. Tanba ne’e, progresu konstrusaun foun sede aldeia foin atinje 14%, enkuantu alargamentu sede suku atinje 16%.

“Enkuantu, reabilitasaun Sede Aldeia Asa-Afadae ho medida metru 12 × 6 atinje ona 60%. Konstrusaun foun sede aldeia iha Lau-Aba agora daudaun foin halo fundasaun uma nian. Alargamentu sede suku ho medida metru 6 × 3 mós agora halo hela fundasaun no sinta. Hafoin obra alargamentu ne’e hotu, sede suku sei iha medida totál metru 12 × 9, ne’ebé konsidera sufisiente ona ba populasaun Suku Loi-Ulu,” nia haktuir.

Kona-ba orsamentu, PNDS aloka hamutuk US$27.000 ba reabilitasaun sede aldeia ida no konstrusaun foun sede aldeia ida. Enkuantu, ba alargamentu sede Suku Loi-Ulu, aloka orsamentu US$14.000.

Obra sira-ne’e sei benefisia populasaun iha Suku Loi-Ulu, ne’ebé kompostu hosi aldeia lima ho totál uma-kain 240 no populasaun ema 1.156. Aldeia sira-ne’e inklui Deni Hare ho uma-kain 31 no populasaun ema 176; Lau-Aba ho uma-kain 39 no populasaun ema 197; Asa-Afadae ho uma-kain 61 no populasaun ema 274; Builale ho uma-kain 56 no populasaun ema 251; no Lia-Buta ho uma-kain 53 no populasaun ema 258.

Kontestu

Programa Nasionál Dezenvolvimentu Suku (PNDS) nu’udár programa dezenvolvimentu komunitáriu ne’ebé Governu Timor-Leste implementa hodi hadi’a infraestrutura bázika no kondisaun moris komunidade iha nivel suku.

Programa ne’e fó oportunidade ba komunidade atu identifika nesesidade, hili prioridade no jere projetu dezenvolvimentu rasik, inklui konstrusaun estrada, ponte, eskola, fasilidade saúde, sistema bee-moos no infraestrutura públika seluk. Implementasaun programa ne’e bazeia ba partisipasaun komunidade no dezenvolvimentu lokál.

Klik notísia relevante sira iha kraik hodi lee:

  1. Governu kontinua implementa projetu PNDS iha territóriu. Notísia ne’e esplika implementasaun projetu PNDS hamutuk 459 iha territóriu Timor-Leste durante tinan 2026, inklui reabilitasaun eskola, konstrusaun estrada, ponte ki’ik no sistema bee-moos.
  2. PNDS Vikeke relata progresu obra fízika projetu 77. Notísia ne’e relata progresu implementasaun projetu PNDS iha Munisípiu Vikeke, inklui alokasaun orsamentu liu millaun US$1 ba projetu hamutuk 77 iha tinan 2026.
  3. Programa Nasionál Dezenvolvimentu Suku – Vizaun no Programa. Informasaun kona-ba kontribuisaun PNDS iha setór agrikultura, obra públika, edukasaun, saúde, bee-moos no saneamentu.
  4. Dekretu-Lei kona-ba Programa Nasionál Dezenvolvimentu Suku. Dokumentu jurídiku ne’e esplika regra no modalidade apoiu finanseiru PNDS ba projetu infraestrutura ki’ik ne’ebé komunidade identifika nu’udár prioridade.

Jornalista: Vitorino Lopes da Costa

Editór: Xisto Freitas da Piedade

 

Publisidade

Leave a Reply

Latest Post

error: Content is protected !!