Ba dahuluk, Estudante Akademia Militár Konjuta ofisialmente hahú tinan letivu foun

AILEU, 29 Outubru 2026 (TATOLI)–Estudante Akademia Militár Konjunta (AMC, sigla portugés) hamutuk 63 iha Aileu, Kuarta ne’e, ba dahuluk hahú tinan letivu foun 2026/2027.
Serimónia inaugurasaun aula tinan vestibulár ba faze dahuluk ne’e loke hosi Vise Primeiru-Ministru Asuntu Sosiál no Ministru Dezenvolvimentu Rurál no Abitasaun Komunitária, Mariano Assanami Sabino ne’ebé hanesan mós Ministru interinu Ensinu Superiór Siénsia no Kultura, Ministru Defeza, Kontra Almirante Donaciano do Rosário Costa Gomes ‘Pedro Klamar Fuik’, Vise Xefe Estadu Maiór Jenerál Forsa Armada (XEMGFA), Majór Jenerál Calisto dos Santos ‘Coaliati’, inklui estudante nia família no entidade balun tan.
Estudante na’in-63 sei tuir formasaun durante tinan-haat, ne’ebé sei foku liu ba estudu siénsia militár, formasaun disiplina no empeñamentu militár.
Atividade Akademia Militár Konjunta ne’e ho objetivu atu dezenvolve kapasidade lideransa no prepara jestaun foun ofisiál Militár, profisionál iha integridade no kompromisu ba defeza soberania Repúblika Demokrátika Timor-Leste.
Ministru Pedro Klamar Fuik, hateten, Akademia Militár Konjunta nu’udar instituisaun ne’ebé transmite dutrina ida no hanesan institusaun únika ne’ebé bele forma futuru ofisiál FALINTIL-Forsa Defeza Timor-Leste (F-FDTL).
“Buat sira ne’ebé hanorin ho di’ak bele kontribui ba Akademia Militár ne’ebé ho kualidade atu serbí instituisaun ba tinan-30 mai no ba buat sira ne’ebé hanorin iha ne’e mak la ho di’ak ba tinan 30 mai nia rezultadu mós sei a’at. Kuandu Akademia Militár falla, entaun Estadu no ita hotu iha ne’e foti responsabilidade ida-ne’e,” Ministru Pedro Klamar Fuik hato’o iha ámbitu abertura aula dahuluk iha Akademia Militár Konjuntu Aileu, Kinta ne’e.
Notísia relevante : Kandidatu na’in-62 Akademia Militár Konjunta admitidu
Nia hatutan, iha kontestu Timor-Leste nian ne’ebé nu’udar nasaun iha jeopolítika estratejia no vizaun ne’ebé klaru atu haforsa kestaun ne’e mak Akademia Militár Konjunta nu’udar alternativa atu prepara rekursu militár sira ne’ebé ho kualidade no koñesimentu mútua atu analize ba krime komplexu sira.
Aleinde ne’e, akademia ne’e iha faze preparasaun ba rekursu nu’udar oportunidade no prova atu hahú formasaun ba kapasidade inteletuál no formasaun fíziku ema nian inklui mós formasaun karater ho finalidade prepara rekursu sai rekursu kualifikadu.
“Akademia Militár Konjunta ne’e ha’u-nia imajen ne’ebé nia ambisaun iha tenke halo atu prepara rekursu di’ak ba futuru, ha’u husu ba Ministru ne’ebé mai no Xefe Estadu Maiór no ofisiál sira katak labele ignora ida-ne’e,” nia akresenta.
Biban ne’e, Ministru Defeza husu ba estudante sira ne’ebé liu ona vaga akademia ne’e atu hatudu disiplina no responsabilidade, karik aban bainrua atu sai militar tenke serví ho responsabilidade, disiplina no halo tuir de’it mandatu Kontistuisaun no serbí povu.
Respeita regra sira
Iha fatin hanesan, Vise Xefe Estadu Maiór Jenerál Forsa Armada Timor-Leste, fó hanoin ba estudante sira atu respeita regra sira ne’ebé prevalese.
“Durante ne’e dutrina F-FDTL adota sitema Portugal no dadaun ne’e Timor-Leste mós nu’udar nasaun membru ASEAN ita kombina dutrina sira hodi hamutuk nune’e ho Akademia Militár Konjuntu ne’e atu Timor -Leste hamosu rasik nia dutrina ba estudante sira atu sai futuru líder ba Timor-Leste nian iha Forsa Arma tantu iha vida polítika,” nia reforsa.
Nune’e mós, Vise Primeiru-Ministru Asuntu Sosiál no Ministru Dezenvolvimentu Rurál no Abitasaun Komunitária, Mariano Assanami Sabino ne’ebé hanesan mós Ministru interinu Ensinu Superiór, Siénsia no Kultura, hateten, Timor-Leste presiza formasaun forte no duru hodi bele asegura soberania.
“Sai militár iha nasaun ne’ebé demokrátiku ne’e komplikadu, ne’e presiza koñesimentu kle’an atubele hakruuk ba Konstituisaun, hakúr ba poder sivíl ne’ebé mak ukun tuir dalan demokrátiku, entaun formasaun ida-ne’e importante tebes. Iha ne’e sei iha formasaun fíziku ne’ebé di’ak no saudável atu introdús mentalidade ne’ebé di’ak,” nia tenik.
Governante ne’e konsidera, dutrina militár ne’e importante atu nune’e sidadaun bele iha sentimentu hadomi Estadu no povu, no iha tempu hanesan hatene luta naruk ne’ebé FALINTIL halo envolve povu iha klandestina, povu iha frente diplomátika hanesan prosesu defísil.
“Entaun ohin ita iha Estadu livre demokrátiku multi partidária, multi organizasaun maibé ita labele lakon ita-nia pensamentu prinsipál katak ita hotu ne’e instrumentu ne’e luta ba libertasaun povu,” Ministru hato’o.
Nia dehan, depoizde ukun-an Timor-Leste iha konstrusaun haat importante hanesan konstrusaun pás, konstrusaun Estadu, konstrusaun nasaun no konstrusaun karater uman.
“Akademia ida-ne’e sei fó formasaun ba konstrusaun karater mas fó komprensaun tomak ba konstrusaun nasaun, konstrusaun pás ne’e importante,” nia subliña.
Jornalista : Natalino Costa
Editora : Julia Chatarina

