Top

Bobonaru hametin preparasaun komunidade hasoru risku dezastre no El Niño

Workshop Munisipál hodi hametin mekanizmu governasaun no koordenasaun jestaun risku dezastre nivél suku iha Bobonaru. Foto Tatoli/Sergio da Cruz.

BOBONARU, 19 Novembru 2026 (TATOLI) – Servisu Munisipál Protesaun Sivíl (SMPC), Autoridade Munisípiu Bobonaru, hamutuk ho Autoridade Protesaun Sivíl (APC) hetan apoia husi Krús Vermella Timor-Leste (CVTL), Filial Bobonaru organiza semináriu atu hametin mekanizmu governasaun no koordenasaun jestaun risku dezastre iha nivel suku, inklui preparasaun hasoru impaktu El Niño.

Atividade ne’e organiza hodi hametin kapasidade lideransa komunitária, liuliu Komisaun Jestaun Dezastre Suku (KJDS), iha identifikasaun risku, preparasaun, prevensaun no resposta ba dezastre naturál.

Sekretáriu Autoridade Munisípiu Bobonaru ba Asuntu Sosiál no Organizasaun Komunitária, Júlio Carvalho Caero, hatete katak preparasaun no koordenasaun entre entidade sira importante tebes atu komunidade bele antisipa no responde ho efetivu ba impaktu El Niño no dezastre naturál seluk.

“Jestaun ida-ne’e forma atu antesipa El Niño, tanba parte meteorolojia informa katak bailoro sei naruk. Bobonaru la’ós de’it hasoru El Niño, maibé ita-nia kondisaun jeográfika mós vulneravel ba anin-boot, udan-boot no rai-halai”, Júlio dehan.

Nia husu ba xefe suku sira atu identifika fatin sira ne’ebé vulnerável ba risku dezastre, liuliu iha munisípiu Bobonaru, inklui Atabae no Kailaku, no hamutuk ho komunidade prepara-an atu responde bainhira situasaun emerjénsia akontese.

Prezidente (CVTL) Filial Bobonaru, Gizela Pires, hateten katak CVTL hetan apoiu husi American Red Cross atu kolabora ho APC no SMPC hodi realiza workshop ne’e ho objetivu prinsipál atu hasa’e koñesimentu no kapasidade komunidade kona-ba jestaun risku dezastre.

“Dezastre ita la espera. Nu’udar ema, ita lakohi atu akontese, sá tan dezastre naturál, maibé ita laiha kompeténsia to’o iha ne’ebá. Dezastre ne’e mai oinsá, ita-nia preparasaun, bainhira mai komunidade iha koñesimentu natoon bele salva sira-nia an no rikusoin sira”, nia salienta.

Iha parte seluk, reprezentante Komandante APC Munisípiu Bobonaru, Eusébio Fernandes, reforsa katak atividade ne’e importante no sai hanesan oportunidade di’ak atu APC ho parseiru sira partilla informasaun ba lideransa komunitária sira kona-ba impaktu husi El Niño.

Nia mós esplika katak maski agora tama ona iha períodu El Niño, ne’e la signifika katak udan sei la tun, maibé padraun udan bele sai la normál no afeta atividade agrikultura no disponibilidade bee.

“Ami apela ba ita hotu atu prezerva bee-matan, labele bá tesi estraga ai-horis, labele sunu rai arbiru, maski agora ita tama períodu El Niño, maibé agradese horisehik no horibainhira udan ona”, nia dehan.

Diretór Servisu Munisipál Protesaun Sivíl no Jestaun Dezastre Naturál, Armindo Maia Vicente, hatete katak Bobonaru vulneravel ba perigu naturál oioin, inklui inundasaun, rai-halai, rai-maran, anin-boot no rai-nakdoko.

Nia esplika katak kondisaun jeográfika no topografia Bobonaru, hamutuk ho dependénsia komunidade ba setór agrikultura no distribuisaun populasaun iha área rurál, aumenta vulnerabilidade ba risku dezastre.

Tuir Armindo, iha tinan hirak ikus ne’e, dezastre naturál hanesan inundasaun, rai-halai no rai-maran kauza ona estragu ba uma, eskola, postu saúde, sistema irrigasaun no rai agríkola, ne’ebé afeta diretamente moris komunidade no dezenvolvimentu sosioekonómiku.

Nia afirma katak jestaun risku dezastre la’ós responsabilidade instituisaun ida de’it, maibé presiza koordenasaun forte entre Governu, lideransa komunitária, sosiedade sivíl, organizasaun relijioza, grupu juventude, setór privadu no parseiru dezenvolvimentu sira.

Natividad ne’e mós inklui sosializasaun matadalan KJDS, fasilita husi CVTL, hodi hametin kapasidade komisaun sira iha nivel suku atu halo prevensaun, preparasaun, resposta no rekoperasaun bainhira dezastre akontese.

Notísia relevante: APC Bobonaru apoia ona pakote emerjénsia ba vítima dezastre naturál hamutuk 188

Jornalista: Sergio da Cruz

Editora: Maria Auxiliadora

 

Publisidade

Leave a Reply

Latest Post

error: Content is protected !!