STAE: hakat ba segunda volta sei hein desizaun Tribunál Rekursu

DILI, 21 marsu 2022 (TATOLI)—Diretór Jerál Sekretariadu Tékniku Adminitrasaun Eleitorál (STAE), Acilino Manuel Branco, hateten bainhira atu hakat ba segunda volta hein desizaun hosi Tribunál Rekursu (TR).
“Bainhira atu hakat ba segunda volta, hein desizaun hosi Tribunál Rekursu,” Diretór Jerál Sekretariadu Tékniku Adminitrasaun Eleitorál (STAE), Acilino Manuel Branco, hateten ba jornalista sira, iha salaun STAE, Dili, segunda ne’e.
Tuir nia, Tribunál Rekursu mak iha kompeténsia atu fó sai rezultadu avansa ba segunda volta ka naton ramat de;it ho primeira volta, maibé agora sei iha faze ka nivel apuramentu nia-laran.
Daudaun ne’e, nia dehan, prosesu kontajen votu sei la’o hele apuramentu Munisípiu ne’ebé sei falta mak munisipiu Dili iha akta kuaze 50 mak seidauk tama, no aumenta tan Covalima no Bobonaro ho akta lubuk ida.
“Hanesan ita-boot sira hatene no akompaña katak ita-nia prosesu kontajen votu sei la’o hela liu-liu apuramentu munisípiu ne’ebé sei falta munisípiu tolu hanesan Dili iha akta kuaze 50 mak seidauk tama. Covalima kuaze akta 18 no Bobonaro falta akta 21 ka 22, nune’e ita seidauk bele hateten taxa partisipasaun ba públiku bainhira apuramentu nasionál ramata ona,” nia dehan.
Bainhira apuramentu iha munisípiu tolu ne’e konklui ona mak foin bele fó sai nia rezultadu maibé agora ne’e seidauk bele fó sai.
“Prosesu seidauk ramata ita seidauk bele konklui prosesu apuramente votu validu hosi munisípiu tolu mak depois partisipasaun hosi munisípiu tolu ne’e hira no sei aumenta hira tan mak foin bele hatene taxa partisipasaun ne’e hira, deposi mak bele hasai nia konkluzaun,” nia dehan.
Atu hatene kona-ba taxa partisipasaun eleitór sira, nia dehan, ramata apuramentu munisípiu mak foin bele hatene loloos eleitór ne’ebé ezerse ninia direitu votu iha eleisaun prezidensiál ne’ebé akontese iha loron 19 fulan-marsu, no to’o ohin dadeer prosesu apuramentu ba akta sira iha munisípiu atinje ona 91.075%.
Kona-ba eleidaun segunda volta ne’e haktuir iha Konstituisaun RDTL artigu 76 (Eleisaun) iha elínea 3 hateten klaru katak wainhira kandidatu sira hetan votu hanesan, sei hala’o fali eleisaun dala ida tan, liutiha loron tolunulu husi loron votasaun ida foin liubá kotuk, no iha alínea 4 haktuir iha eleisaun daruak, kandidatu na’in-rua (2) ne’ebé hetan liu votu no la hasai sira-nia kandidatura mak bele tuir. .
Nune’e mós iha alterasaun lei eleitorál Prezidente Repúblika Númeru 7/2006, 28 dezembru, iha artigu 46.° (Assembleia de apuramento nacional) iha alínea 1 hateten; Recebidas as atas de apuramento municipal e de apuramento no estrangeiro, a CNE procede, em setenta e duas horas, ao apuramento nacional, conferindo as atas de apuramento municipal e de apuramento no estrangeiro, e decidindo definitivamente os votos nulos, os votos sobre os quais haja recaído reclamação, bem como as reclamações que hajam sido apresentadas.
Iha Alínea 2 dehan, Terminadas as operações referidas no número anterior e, no mesmo prazo, a CNE elabora e afixa na sua sede a ata do apuramento provisório dos resultados nacionais com cópia para o STAE e para os órgãos de informação nacionais.
Iha Artigo 47.° (Recurso) iha alínea 1 hateten Cabe recurso do apuramento provisório dos resultados nacionais publicado pela CNE, a interpor no prazo de vinte e quatro horas da sua afixação, para o coletivo do STJ, que notifica de imediato os interessados e decide em igual prazo.
Iha Alínea 2 hateten; Terminado o prazo para interposição de recurso sem que tenha havido lugar a ele, a CNE remete ao STJ a ata do apuramento dos resultados nacionais, acompanhada das atas de apuramento municipal e de apuramento no estrangeiro, e de quaisquer outros documentos que repute importantes, com a menção expressa de não ter sido apresentado recurso.
Artigo 48.° (Proclamação dos resultados e validação da eleição) iha alínea 1 hateten; O STJ, decidido o recurso nos termos do n.º 1 do artigo anterior ou expirado o prazo sem que tenha havido lugar a ele, analisa a documentação remetida pela CNE, julga por acórdão a validade da eleição do Presidente da República e, através do seu presidente, proclama os resultados definitivos no prazo máximo de setenta e duas horas, anunciando obrigatoriamente o número total de eleitores inscritos e votantes, votos em branco e votos nulos, o número, com a respetiva percentagem, dos votos atribuídos a cada candidato, e o nome do candidato eleito, ou o nome dos dois candidatos concorrentes ao segundo sufrágio.
Iha alínea 2 haktuir; O acórdão do STJ é remetido para publicação no Jornal da República com cópia para a CNE e para o STAE.
Iha alterasaun lei eleitorál Prezidente Repúblika iha artigu 49.° (Segunda votação) hateten; Aplicam-se à segunda votação as disposições gerais da presente lei, com as devidas adaptações.
Nune’e mós iha artigo 50.° (Candidatos admitidos à segunda votação) iha alínea 1 hateten; O presidente do STJ, tendo por base os resultados referidos no n.º 2 do artigo 46.°, e no prazo de setenta e duas horas, indica por Aviso os candidatos admitidos à segunda votação.
Iha alínea 2 haktuir; No mesmo dia, e após a publicação do Aviso referido no número anterior, o presidente do STJ procede ao sorteio das candidaturas admitidas para o efeito de lhes ser atribuída uma ordem nos boletins de voto.
Jornalista : Osória Marques
Editór : Cancio Ximenes

