SEII rekomenda inovasaun dijitál relasaun ho igualidade jéneru iha konsultasaun CSW67
DILI, 23 fevereiru 2023 (TATOLI)–Diretora Nasionál Polítika Jéneru no Inkluzaun iha Sekretária Estadu Igualdade no Inkluzaun (SEII), Maria Babo, hateten SEII ba partisipa enkontru iha Tailándia entre sesaun 67 ne’e, Timor-Leste rekomenda inovasaun dijitál relasaun ho igualdade jéneru iha konsultasaun sesaun Commission on the Status of Women (CSW67).
SEII ba iha Thailandia ne’e ba partisipa iha konsultasaun WHO at the sixty-seventh session of the Commission on the Status of Women (CSW67) ba dala-17 nian ne’ebé mak atu bele hamosu rekomendasaun sira, nune’e bele ba enkontru ofisiál iha Nasaun Unida iha Nove Iorke.
“Iha títulu ida-ne’e, SEII ko’alia kona-ba inovasaun ba dijitál relasióna ho igualidade jéneru. Ha’u hanoin katak hakarak ka lakohi tenke tama ba ida-ne’e tanba mundu globál ne’e ita tenke evolui, entaun hakarak ka lakohi Timor-Leste mós tenke esforsu-an atu uza buat sira-ne’e. Ne’ebé, benefísiu di’ak naran katak ita mak tenke hatene ida-ne’e uza ba interrese saida no impkatu saida ba ita-nia moris,” Maria Babo hateten ba Agência Tatoli, kinta ne’e.
Nia hateten, iha enkontru ne’ebé hala’o iha 07-09 fevereiru ne’e, komisaun organizadora iha Tailándia elabora rekomendasaun sira hosi kada nasaun nian hodi ajusta hamutuk to’o rekomendasaun 58, entaun Timor-Leste nia rekomendasaun mós ajusta hotu iha laran.
Objetivu hosi enkontru ne’e mak atu tau hanoin hamutuk no fahe esperiénsia entre nasaun iha Rejionál Ázia Pasífiku molok atu ba enkontru sesaun CSW67 ne’ebé sei partisipa hosi nasaun hotu iha Nova lorke hahú hosi loron 06-17 marsu tinan 2023.
“CSW67 ne’e tinan-tinan SEII sempre partisipa, nia preparasaun iha Tailándia realizasaun iha Amérika, Nova Iorke, baibain akontese iha fulan-fevereiru no marsu. Tanba iha sesaun 67 ko’alia kona-ba inovasaun ba erra dijitál ne’ebé ita ko’alia internet, siénsia teknolójia, enjenária no matemátika,” nia esplika.
Iha enkontru ne’e, nasaun lubuk ida husi Ázia Pasífiku no mós nasaun sira hanesan Xina, Austrália, Iran, Banglandesh, Srilanka, hotu-hotu partisipa iha ne’ebá, oinsa preparasaun ida di’ak halo konsultasaun hodi hetan rekomendasaun sira atu bele lori ba diskute iha Nova Iorke.
“Entaun rekomendasaun ne’ebé hamosu ne’e lá’ós hosi Timor-Leste de’it mak hamosu rekomendasaun tanba ita-nia dijitál liu hanesan uza telefone android liu-liu iha área rurál barak mak seidauk uza telefone Android, ne’ebé balun uza ne’e hanesan área urbana liu-liu oinsá ba bisnis online. Hirak ne’e hotu mak ami ba ko’alia iha ne’ebá. Depois mak oinsá ita bele implementa dijitál ne’e no siénsia teknolójia, enjenária no matematika ita bele introdús ba eskola sira seluk,” nia dehan.
Inovasaun dijitál ne’e, nia benefísiu ida mak bainhira ema uza buat ne’e tenke ho pozitivu, labele hanoin ba negativu nian tanba mundu agora modernu ona no ema maiória mak uza ona dijitaliazasaun ne’e.
Nune’e, nia dehan, hanesan iha eskola primária, sekundária sira-ne’e tenke introdús ona siénsia teknolójia, enjenária no matemátika, nune’e ema hotu-hotu iha ona konxiénsia ida oinsá mak uza teknolójia ida-ne’e.
“Maibé ita mós tenke haree impkatu hosi teknolójia ida-ne’e ba moris loro-loron. Tanba ita iha Timor ne’e seidauk iha konxiénsia di’ak kona-ba dijitál tanba agora ita tama ba erra dijitál. Enkuantu, ita Timor-Leste tinan kotuk Sekretáriu Estadu Komunikasaun Sosiál (SEKOMS) foin mak introdús literásia dijitál,” nia dehan.
Jornalista : Osória Marques
Editór : Cancio Ximenes
