DILI, 09 setembru 2024 (TATOLI)–Xefe Departamentu Servisu Água no Saneamentu iha Autoridade Munisipál Dili (AMD), Domingos dos Santos Soriano, informa AMD koloka pesoál limpeza hamutuk 200-resin hodi hala’o limpeza ka rekolla lixu iha estrada públika no jardin sira iha kapitál Dili.
Notísia Relevante: Durante ne’e, AMD kontratu Empreza lima hodi rekolla lixu iha Dili
Nia esplika, liga ba limpeza iha estrada públika ne’e iha Diresaun Munisipal Água no Saneamentu no Depatamentu Saneamentu iha Autoridade Munisipál Dili (AMD) koloka ona profisionál sira-ne’e iha Dili laran ne’ebé loro-loron dasa-rai no rekolla lixu.
“Pesoál liu 200 ne’ebé fahe ba grupu 17. Ami koloka ema na’in neen (6), hitu (7) no 10 iha fatin ne’ebé ami define husi área ida hodi halo limpeza. Ami-nia ekipa ne’e la’o hela. Iha sábadu no domingu mak para no la halo rekolla lixu,” Xefe Departamentu Servisu Água no Saneamentu iha Autoridade Munisipál Dili (AMD), Domingos dos Santos Soriano, hateten ba Agência TATOLI liuhusi programa “Entrevista Eskluziva” ho topiku “Jestaun Lixu iha Kapitál Dili” iha estúdiu Tatoli, Faról, segunda (07 outubru 2025).

Nia hateten, daudaun ne’e transporte limita atu apoiu pesoál limpeza AMD nian iha terrenu hodi tula foer ka lixu sira-ne’ebé dasa no tau hamutuk ne’e.
“Maibé, ami prepara ekipamentu sira hanesan karrosa no masa ne’ebé ami oferese ba sira hodi dasa hamutuk foer no tau foer sira hodi fakar iha lixeiru. Karreta la tuir, tanba transporte la to’o, exetu iha jardin mak apoiu motor tiga roda (ambulante) ne’e hodi lori mákina tesi du’ut no pesoál sira ba iha ne’ebá,” nia dehan.
AMD agora iha responsabilidade ba hamoos jardin sira hanesan Jardin 05 de Maio, Prezidente B.J Habibie, rotunda Francisco Xavier, Jardin Kolmera, Comoro, Largo de Lecidere no jardin Mandarin no sei iha mós jardin neen mak Ministériu Turizmu no Ambiente sei kaer.
Nia hateten, pesoál ba limpeza husi munisipiu Dili mós halo limpeza iha fatin sira hanesan João iha sítiu turistiku São João Paulo II iha laletek Tasi-Tolu no Cristo Rei iha Fatucama, bainhira rona no haree katak iha lixu barak iha fatin sira-ne’e.
Nia dehan, iha rai-henek mutin Cristo Rei nian ne’e, Autoridade Munisipál Dili (AMD) rejista lixu barak loos, tanba ema barak mak ba iha ne’ebá.
Iha fatin istóriku Tasi-Tolu ne’e, nia hateten, iha ona seguransa tanba seguransa sei asegura no haree ba negosiante ambulante sira-ne’ebé babain faan iha área Tasi-Tolu ne’e agora bandu la faan ona iha fatin ne’e, entaun livre husi lixu no antes ne’e ema faan iha ne’ebá no foer tebes.
“Ita iha informasaun ka monitoring katak iha lixu barak, ita lori karreta no ekipamentu hodi foti foer,” nia dehan.
Husu kona-ba rekolla lixu iha iha merkadu Taibesi no Manleuana, responsável ne’e hatán, ekipa limpeza AMD mak rekolla lixu ho karreta sira-ne’ebé raut lixu manuál husi empreza sira. Pesoál sira ne’ebé reakolla lixu iha ne’ebá ne’e, husi Ministériu Turizmu no Ambiente mak koloka iha ne’ebá.
Xefe departamentu ne’e mós lamenta ho loja xineza sira-ne’ebé kontinua so’e foer iha lixeiru públiku, maske iha regulamentu ka sirkulasaun katak empreza sira-ne’e tenke ba soe sira-nia lixu diretamente ba iha lixeira Tibar.
Maibé, nia mensiona loja sira-ne’ebé soe lixu direta iha Tibar hamutuk 10 inklui Timor Plaza no Lider no seluk tan maibé Xineza sira mak seidauk lori ba.
Tanba ne’e, nia apela, ba populasaun atu toma konsiénsia hodi labele soe foer arbiru, maibé soe iha lixeiru sira-ne’ebé empreza China Habour no Autoridade Munisipál Dili (AMD) tau ona fatin públiku sira.
Jornalista : Jesuína Xavier
Editór : Cancio Ximenes




