Top

“Fulan ida-ne’e tenke hahú sobu ona”

Negosiante iha Terminál Tono. Imajen TATOLI, I.P/Abílio Elo Nini

OEKUSI, 10 Jullu 2025 (TATOLI) – Sekretáriu Estadu Toponímia no Organizasaun Urbana (SEATOU) Germano Santa Brites Dias, apela ba negosiánte sira ne’ebé okupa espasu públiku iha estrada terminál Tono, lokaliza iha suku Cunha sub-rejiaun Pante Makasar atu hamamuk fatin antes fulan-Setembru 2025.

“Ohin ha’u orienta ona, sira-ne’ebé hela ka fa’an rabat estrada bo’ot iha Terminál Tono atu sobu sai hotu, atu labele halo fali manu knu’uk iha ne’ebá. Merkadu Maumate iha Baqui sei luan hela. Sira bele ba fa’an fali iha merkadu ne’e, husik terminál ba transporte sira de’it, ne’ebé ita husu fulan ida-ne’e tenke hahú sobu ona tanba Setembru ha’u mai fali tenke moos ona. Se Setembru ha’u mai mak sei iha, pasiénsia eskavadór mak sei sobu, kalén no sasán seluk fila ba Estadu,” nia dehan iha Oekusi.

Notísia relevante:SEATOU fó prazu ba kafetária iha Jardin Koreanu Oébau hamamuk fatin

Iha biban ne’e, jestór sub-rejiaun Pante Makasar, Loréncio da Cunha, informa, notifikasaun husi autoridade lokál informa ona iha 2024 maibé negosiánte lakoi koopera.

“Tinan kotuk ha’u hamutuk ho xefe suku Cunha mai fó karta ba sira, informa verbál ba sira, maibé lakohi rona ita. Agora SEATOU mai haruka sira atu sobu tenke sobu ona, tanba fa’an okupa dalan públiku, depois laiha arrendamentu ba Estadu, ne’ebé pasiénsia tenke hamamuk fatin. Ita haree kuaze uma 10 tenke sai husi fatin ne’e, tanba SEATOU Setembru mai fali atu haree, semak lakohi koopera, eskavadór mak sei sobu,” nia dehan.

Observasaun jornalista Ajénsia TATOLI,I.P, nota hafoin intervensaun Sekretáriu Estadu Toponímia no Organizasaun Urbana (SEATOU) Germano Santa Brites Dias, iha ámbitu ne’e, negosiante sira kumpre no promete sei koopera, maibé sira sei koordena fali ho rai na’in-sira, tanba durante hala’o negósiu iha fatin referidu arrenda ba kintál-na’in.

Notísia relevante:SEATOU alerta ba abitante Kiumaria no Palaban iha Oekusi hahú buka fatin

Ekipa konjunta hala’o atividade ne’e bazeia ba sirkulár ne’ebé antes ne’e fó sai husi Ministériu Administrasaun Estatál (MAE) no SEATOU, iha loron 12 Fevereiru, sirkulár ho númeru referénsia SEATOU-MAE/II/2024, ne’ebé hanesan programa IX Governu Konstitusional kona-ba Desentralizasaun, artigu 7.o dekretu-lei númeru 49/2023, 23 Agostu Orgánika Ministériu Administrasaun Estatál, dekretu-lei númeru 3/2024 17 Jneiru, no mós alterasaun dahuluk dekretu-lei númeru 33/2008, loron 27 fulan Agostu, ordén serbisu husi Ministru Administrasaun Estatál liuhusı karta númeru 61/M-MAE/IX/2023 kona-ba kompeténsia SEATOU.

Bazeia ba dekretu-lei númeru 3/2024, loron  17 fulan Janeiru, no mós alterasaun dahuluk ba dekretu-lei númeru 33/2008, loron 27 fulan Agostu, iha artigu 1.o ko’alia kona-ba natureza, artigu 3.o kona-ba infrasaun kontra ordenasaun sira ne’ebé sei hetan sansaun ka multa, artigu 5, alinea a, h ne’ebé ko’alia kona-ba proibisaun sira.

Iha artigu 6.o, pontu 1,2,3 no artigu 5.o, ko’alia kona-ba organizasaun ijiene orden públika, artigu 9.o, ko’alia kona-ba prosedimentu kontra ordenasaun, artigu 12.o fó kompeténsia ba Prezidente Autoridade Munisipál sira atu kontrola bazeia ba anexu I kona-ba valór koima kontra ordenasaun tuir artigu 5.°, númeru. 1, alinea a) h) husi $5 to’o $500 no $10 to’o $1.000, artigu 6. númeru 1, 2 alinea a, g, a, a h nomós artigu 8, númeru 1.

Proibisaun sira mak hanesan labele husik animál hanesan karau, bibi, fahi no manu la’o livre iha estrada públika tanba bele provoka asidente motór no karreta, ne’ebé bainhira kondisaun ne’e akontese maka na’in ba animál sei toma responsabilidade.

Bandu labele halo negósiu fa’an sasán taka dalan públiku, labele taka bee-dalan ka valeta, labele hala’o konstrusaun iha área protejida, no konstrusaun ilegál sira seluk.

 

Jornalista: Abílio Elo Nini

Editór: Rafael Ximenes de A. Belo

Publisidade

Leave a Reply

Latest Post

Sponsored
error: Content is protected !!