DILI, 17 Jullu 2025 (TATOLI) – Timor-Leste prepara ona estilu dansa orijinál, tradisionál, kriativu foun, dansa modernu no kontemporánea hodi aprezenta iha abertura Jogu Komunidade País Lian Portugés (CPLP, sigla portugés) edisaun da-XII.
Prezidente Ezekutivu Sanggar Santo António no Koordenadór Dansariña ba Jogu CPLP, Domingos Flaviano Freitas, hateten abertura ba jogu ne’e sei hala’o iha loron 19 Jullu 2025 iha Estádiu Munisipál Dili, no sei termina iha loron 27 Jullu 2025.
“Konseitu dansa kulturál ne’e ita bele haree de’it ba aliran ida, maibé haree ba pakote tomak ka kolosál. Se ita hetan serbisu ida hodi halo obra boot kolosál ami haree mós ba nia tema no haree mós oinsá ita-nia kriatividade ne’e hodi mosu iha ne’ebá”, Domingos Flaviano hateten iha Sentru Konvensaun Dili.
Nia esplika husi estilu dansa lima ne’e iha senáriu hitu mak sei aprezenta iha abertura jogu ne’e, tanba Timor-Leste hanesan uma-na’in entaun senáriu dahuluk mak dansa kultura nian, ne’ebé sei aprezenta ho baku babadok.
Bainhira senáriu dahuluk ramata, tama kedas senáriu daruak nian mak tebetebe. Ida-ne’e atu promove Timor-Leste nia jéneru tebetebe no sei iha instrumentu tradisionál iha tambór, lakadou, ukulele no mandolin.
“Dansa tebetebe ne’e iha parte rua ne’ebé junta tiha mak família kore-metan no tebedai. Família tebedai ne’e ita haree ba ritmu, entaun iha ne’ebá ami fó de’it tambór, babadok no gon. Agora, iha família kore-metan ne’e nia hanesan bernada fali, tanba iha múzika ne’e iha buat tolu ritmu, armonia no melodia. Ritmu ne’e mak tebedai, armonia, ho molodia ne’e mak kore-metan nian ami junta fali tama senáriu daruak iha múzika benvindu ne’e”, nia esplika.
Kántiku benvindu ne’e ho lia-portugés, maibé tipu jéneru ritmu ne’e nafatin Timór nian. “Ba senáriu datoluk ne’e aprezentasaun dansa haree fali ba nasaun CPLP nian. Ami mós aprezenta sira-nia tipu dansa. Iha ne’ebá ami aprezenta dansa komesa husi Angola nian tama oinsá, sai fali, kontinua tama Brazíl nian, troka malu to’o hotu. Iha ne’ebá sira-nia dansa no múzika iha hotu. Ikus mak Saun Tomé no Prínsipe nian”, dehan.
Iha senáriu dahaat nian ne’e tama ona ba múzika “Longe da vista, perto do meu coracão” ho razaun katak husi nasaun CPLP ne’e, Timor-Leste rasik mak dook no situa iha ázia, maibé fuan kesi malu ho CPLP sira.
Tuir nia, husi múzika ne’e rasik nia ritmu nafatin tebetebe hodi promove identidade Timor-Leste nian iha kántiku ne’e maski ho lia-portugés.
Iha senáriu dalimak mak tama ho vestuáriu lafatik no ida-ne’e la’ós dansa kultura maibé dansa kriativu foun. Tama ba senáriu daneen mak múzika CPLP rasik, ne’ebé hananu husi artista Cidália no Orlanda. Ikus mai mai tama aprezenta atrasaun lampu.
Dansariña sira ba iha Jogu CPLP hamutuk 200, ne’ebé mai husi eskola 12 iha Dili. Orsamentu’ne’ebé prevee ba atividade ne’e ho montante liu rihun $100.
Notísia relevante: SEAK prepara estudante rihun-resin ba dansa abertura jogu CPLP
Jornalista: Arminda Fonseca
Editora: Maria Auxiliadora
