DILI, 13 Marsu 2026 (TATOLI)-Komisaun A ne’ebé Trata Asuntu Konstitusionál no Justisa rekomenda ba organizasaun arte marsiál atu transforma ba federasaun, nune’e fásil atu kontrola.
Prezidente Komisaun A, Natalino dos Santos, hateten Komisaun aprova ona proposta Lei númeru 24/VI/(3a)-Rejime Jurídiku Prátika Arte Marsiál ninia relatóriu no pareser setoriál ne’ebé hato’o rekomendasaun lubun atu konsidera iha debate espesialidade.
Tuir nia, lei ne’e importante no kompleksu nune’e Komisaun rekomenda atu debate iha espesialidade halo konjunta ne’ebé envolve mós Komisaun A no B ne’ebé trata Asuntu Negósiu Estranjeiru, Defeza no Seguransa.
Natalino dos Santos husu mós ba Governu no organizasaun sira atu halo kompetisaun, nune’e joven sira bele dezenvolve sira-nia talentu no bainhira iha kompetisaun internasionál bele kompete.
“Tuir pontudevista ami-nian, se bele iha futuru orienta sira atu halo ki’ik tiha ida-ne’e. Ita transforma sira ba federasaun, nune’e fásil atu kontrola no mós oinsá promove talentu joven sira ne’ebé hola parte iha prátika arte marsiál”, nia hateten.
Tuir nia, arte marsiál no rituál ne’e di’ak, maibé atu organiza mak tenke tau regra. Nune’e, tempu ona atu halo definisaun hodi orienta ba organizasaun hotu tenke iha estatutu no manuál própriu hodi uza ba implementasaun sira-nia atividade.
“Ami-nia rekomendasaun bele konsidera. Debate iha espesialidade sei diskute detallu liután”, dehan.
Deputadu husi Frente Revolusionária Timor-Leste Independente (FRETILIN), Joaquim dos Santos, sujere tenke define klaru iha lejizlasaun ne’e kona-ba arte marsiál no rituál, no prátika ilísitu.
Tuir FRETILIN nia hanoin ba lejizlasaun ne’e importante tebes, husu kriasaun ba lejizalasaun ne’e labele viola Konstituisaun, maibé garante sidadaun sira-nia direitu atu halo asosiasaun no lei tenke proteje sidadaun nia direitu.
“Lei ne’e tenke kria kondisaun kona-ba responsabilidade kriminál sidadaun ninian ou organizasaun. Arte marsiál la’ós organizasaun kriminál, maibé iha aktu balun viola direitu umanu no viola ezisténsia responsabilidade Estadu nian ne’e tenke regula. Fiar arte marsiál no rituál la orienta nia membru ba halo krime”, deputadu membru Komisaun A ne’e hateten.
Relembra katak proposta lei ne’e aprezenta husi Governu no Komisaun G ba Asuntu Edukasaun, Juventude, Desportu no Arte no Kultura mak trata no komisaun permanente sira seluk submete mós pareser setoriál.
Notísia relevante: Federasaun sira husu kritéria kle’an liután iha proposta Lei Prátika Arte Marsiál
Jornalista: Nelson de Sousa
Editora: Maria Auxiliadora




