Top

STAE-CNE Bobonaru halo destruisaun materiál eleisaun anteriór

STAE-CNE Bobonaru halo destruisaun materiál eleisaun anteriór. Foto/Sergio da Cruz.

BOBONARU, 22 Setembru 2026 (TATOLI)-Sekretariadu Tékniku Administrasaun Eleitorál (STAE) no Komisaun Nasionál Eleisaun (CNE, sigla portugés) hamutuk ho Autoridade Munisípiu Bobonaru, autoridade seguransa, reprezentante partidu polítiku sira, halo destroisaun ba materiál eleisaun anteriór ne’ebé utiliza iha tinan 2022 no 2023, inklui dukumentu eleitorál ne’ebé kaduka ona.

Prezidente Autoridade Munisípiu Bobonaru, Paulo Moniz Maia, dehan destruisaun materiál ne’e importante tebes atu fó espasu sufisiente ba STAE hodi bele simu fali materiál foun ne’ebé sei utiliza ba eleisaun tuirmai.

Prezidente Autoridade Munisípiu Bobonaru, Paulo Moniz Maia. Foto/Sergio da Cruz.

“Se ita la halo destruisaun, ita-nia espasu la natoon para simu fali materiál foun ne’ebé sei mai”, Prezidente Autoridade Munisípiu Bobonaru, Paulo Moniz Maia, hatete iha nia intervensaun ba atividade ne’ebé realiza iha salaun STAE Bobonaru.

Diretór STAE Delegasaun Territoriál Munisípiu Bobonaru, José Guterres, konfirma katak atividade ida-ne’e hala’o bazeia ba responsabilidade ne’ebė atribui ba
STAE, tuir artigu 68, númeru 2, husi Dekretu Goveru nú 21/2017, loron 17 Maiu, no artigu 55, númeru 2, husi Dekretu Governu Nú. 7/2017, loron 27 Fevereiru, kona-ba prosedimentu votasaun, kontajen no apuramentu rezultadu.

“Responsabilidade ida-ne’e hala’o depois liu ona tinan ida husi proklamasaun rezultadu eleisaun, no prosesu destruisaun ba boletin votu sira ne’ebe ita hala’o ohin hetan ona autorizasaun husi Tribunál Rekursu, liuhusi karta Ref. No. 71/SP.TR/IX/2026, iha 8 Setembru 2026, tuir pedidu STAE Ref. No. 10/DG-STAE/MAE/VI/2026, iha 9 Juñu 2026″m nia relata.

Notísia relevante: TR Autoriza CNE Ré-kontajen Aktas Bobonaru  

Diretór fundamenta katak materiál sira ne’ebé atu destrui maka hanesan boletin votu, akta, lista votante, tinta indelivel, kartaun eleitorál aat ne’ebé rekolla durante atualizasaun Baze Dadus Eleitorál, no dokumentu eleitorál seluk ne’ebé kaduka ona, tuir inventáriu no prosedimentu ne’ebé determina.

Ba STAE Munisipiu Bobonaru, atividade ida-ne’e importante tanba hatudu katak materiál eleitorál sira, husi nia utilizasaun to’o nia eliminasaun, tenke jere ho responsabilidade, integridade, transparénsia no rastreabilidade.

“Serimónia ida-ne’e la’ ós de’it halo destruisaun materiál, maibé reprezenta konkluzaun ida ba siklu jestaun materiál eleitorál ba eleisaun sira liubá, no sai parte husi preparasaun institusionál STAE atu kontinua hadi’a jestaun no prosedimentu eleitorál ba eleisaun sira iha futuru, inklui Eleisaun Prezidensiál 2027”, nia dehan.

STAE-CNE Bobonaru halo destruisaun materiál eleisaun anteriór. Foto/Sergio da Cruz.

José Guterres reafirma kompromisu STAE Munisipiu Bobonaru nia atu kontinua serbisu ho imparsiálidade, neutralidade, profisionalizmu no respeitu ba lei, hodi garante integridade no konfiansa iha administrasaun eleitorál.

Reprezentante Diretór CNE Munisípiu Bobonaru, Juvenal Maria Afonso, haktuir katak iha Dekretu-Lei Númeru 7/2022, artigu 55 iha pontu ida hatete depoie eleisaun ida ramata materiál hanesan boletin votu tenke halo destruisaun no durasaun rai iha STAE durante tinan ida.

Pontu rua hatete kuandu ho prazu neʼebé iha mak laiha despaxu kontráriu husi Tribunál, entaun STAE tenke presede ba prosesu destruisaun. “Ami fiar katak tempu tuirmai ita sei hasoru eleisaun rua no eleisaun parlamentár, entaun ita destrou tiha para fatin ba materiál foun nia iha”, nia salienta.

Iha Jornál Repúblika, pontu importante mak regra kona-ba destruisaun boletin votu ka materiál eleitorál. Iha Dekreto-Lei n.º 7/2022 no iha regulamentu eleitorál sira, regra ne’e hakerek klaramente: dahuluk, dispozisaun importante iha artigu 55.°.

Iha regulamentu STAE, artigu 55.° Destino dos boletins de voto e das actas das operações eleitorais, determina katak boletin votu no akta eleitorál tenke hela iha guarda STAE, no disponivel ba STJ, durante tinan ida depois rezultadu eleisaun anunsi.

Depoiz tinan ida, se laiha determinasaun judisiál kontráriu, STAE halo destruisaun boletin votu, maibé, ida husi boletin votu tenke rai no entrega hamutuk ho akta ba Arkivu Nasionál Timor-Leste, ba finalidade arkivu.

Ne’e importante tanba “destruisaun” la signifika destrui dokumentu eleitorál hotu-hotu. Regra espesífika ne’e refere ba boletin votu, ho esesaun ida atu rai iha Arkivu Nasionál.

Pontu daruak mak kona-ba regra hanesan iha regulamentu eleisaun seluk. Peskiza mós hetan dispozisaun hanesan iha regulamentu ba eleisaun sira seluk. Ezemplu, artigu 60.° determina katak boletin no akta hela iha guarda STAE durante tinan ida depois rezultadu definitivu no depois prazu ne’e, se laiha orden judisiál kontráriu, STAE destrui buletin ho ezemplár ida ba Arkivu Nasionál.

Notísia relevante: STAE Bobonaru halo REABD Biométriku ba EhD no idozu 6.110

Jornalista: Sergio da Cruz

Editora: Maria Auxiliadora

Publisidade

Leave a Reply

Latest Post

error: Content is protected !!