Merkadu TTU presiza produtu ‘sukaer’ husi Oekusi

OEKUSI, 28 setembru 2026 (TATOLI) – Administradór Timor Tengah Utara (TTU), Provínsia Nusa Tenggara Leste (NTT), Yosep Falentinus Delasalle Kebo, promete sei selebra akordu ofisiál ida, Memoramdun of Understanding (MoU) ho Autoridade Rejiaun Administrativa Espesiál Oekusi Ambeno (RAEOA), atu fasilita agrikultór sira husi Oékusi halo esportasaun ba produtu sukaer ba TTU.
Autoridade TTU ne’e afirma katak, produtu sukaer, nia merkadu iha TTU iha folin barak, maibé menus ba produtu sukaer, nune’e sei presiza esporta mai husi Oekusi.
“Ha’u hanoin ba oin, ha’u ho Prezidente Autoridade RAEOA, ita presiza tuur hamutuk atu ko’alia, oinsá, Atu benefísia parte rua, sasan iha Oekusi laiha folin, maibé iha TTU iha. Ezemplu simples liu maka tamarindu. Sukaer nia folin aas tebes iha TTU tanba iha merkadu,” nia hateten iha Oekusi, foin lalais ne’e.
“Enkuantu iha Oekusi, ha’u haree soe de’it, dalaruma animál mak han fali, padahal iha Kefamenanu hadau malu, cuman ami atu hola husi Oekusi atu halo oinsá, ne’e mak ha’u dehan, Prezidente Autoridade RAEOA, ita buka dalan, buat ne’e ita bele servisu hamutuk, ka bainhira loke merkadu fronteira sira, ita bele lori atu hola ka trokamalu iha momentu bazar fronteira ne’e,” nia afirma.
Notísia relevante:Adminstradór TTU: Oekusi no TTU nu’udar rejiaun ida de’it, labele haketak malu
Administradór TTU ne’e, promete, sei kompre desizaun polítika husi Autoridade RAEOA, kona-ba prosesu esportasaun ba asuntu dokumentu nian.
“Ami husi pihak (parte) TTU, ami siap (prontu), dengan segala kebijakan – ho kualker polítika, husi Oekusi ne’e, ami bele mengenyesuaikan (adapta), dalaruma ami memberikan keringanan kepada (halo kamaan ba) ema sira-ne’ebé husi Oekusi, kuandu atu trata pasaporte ho laís tenke ba Dili. Atu ba viajén ba Dili presiza osan, transporte boot, enkuandu ba Dili tan de’it trata pasaporte entaun tenke gastu maka’as, hahú husi hahán, fatin-toba, tan ne’e mak hili lakohi ba trata, kuandu ba Kefamenanu hili de’it dalan ilegál,” nia dehan.
Tanba ne’e, nia akresenta, hein katak ba futuru, bele rezolve polítika ida-ne’e hamutuk entre rejiaun rua ne’e, atu nune’e ita ordenadu, parte rua fó benefísiu ba malu la prejudika komunidade sira.
“Ne’ebé, ami tuir de’it polítika hotu-hotu ne’ebé eziste iha Oekusi, saida de’it mak fó ba ami, ita sei ajusta, ida-ne’ebé di’ak ba povu nia moris tuir ami tuir de’it, tanba iha Indonézia serteza sira hanesan ne’e, iha de’it Bupati mak hasai desizaun, la presiza to’o Governu Sentrál, ne’ebé ha’u ho Prezidente Autoridade iha ona konkordánsia ba kooperasaun servisu hamutuk iha futuru, parese iha tempu-badak asina akordu ofisiál ida relasaun ho atividade ekonomia fronteira, atu ba oin, bele fasilita di’ak liután populasaun sira bele tama sai ho seguru,” nia hateten.
Prezidente Autoridade Rejiaun Administrativa Espesiál Oekusi Ambeno (RAEOA), Régio da Cruz Salu, konsidera polítika ne’e importante, tanba ne’e iha tempu-badak autoridade RAEOA inísia deliberasaun ida, nune’e bele promove kooperasaun bilaterál ho Autoridade Timor Tengah Utara (TTU).
“Ha’u ho yang mulia bapa Bupati, ko’alia antes, katak, fronteira entre Oekusi ho TTU tenke hamoris ekonomia, Oésilo ita loke ona, faze tuirmai ba Sakato Wini, ne’ebé sei akontese semana rua iha sorin, semana rua iha Oekusi; ida-ne’e mak atu hamoris ekonómia, tanba ita fronteira direita, ita tenke servisu hamutuk, maibé atu konretiza ida-ne’e, ami sei halo akordu ida,” nia hateten.
Jornalista: Abílio Elo Nini
Editór: Rafael Ximenes de A. Belo

