Top

Pezu diplomasia mak ohin loron povu moris iha liberdade no dame

Prezidente Repúblika, José Ramos Horta. Imajen Tatoli/Francisco Sony

DILI, 30 agostu 2022 (TATOLI)–Prezidente Repúblika, José Ramos Horta, hateten pezu diplomasia no matenek timoroan nian mak ohin loron povu moris iha liberdade no dame nia-laran.

Notísia Relevante: 30 agsotu 1999, povu la tauk hamriik hodi fó votu-deside ukun rasik-an

“Pezu boot ba ita-nia diplomasia no matenek mak ida-ne’e. Nune’e ohin rai ne’e moris iha liberdade no damen. Ho moris iha liberdade no damen nia-laran ekonómia bele la’o ba oin, ne’e mak ita selebra tinan XXIII,” Xefe Estadu hateten iha ámbitu selebrasaun komemorasaun loron konsulta populár ba dala-XXIII, iha Jardim 05 de Maio Colmera, Dili, tersa ne’e.

Xefe Estadu ne’e hateten, ida-ne’e susesu tanba iha rekonsiliasaun nasionál no internasionál.

“Ita iha susesu boot harii dame, ita susesu boot iha rekonsialiasaun nasionál no internasionál, la’ós rekonsiliasaun de’it ho Indonézia, ho Austrália, ho Estadu Unidu Amérika. Ne’eduni parabéns ba ita hotu-hotu, tanba ohin loron moris iha liberdade no dame nia-laran,” Horta hateten.

Ho ne’e Prezidente Repúblika hakarak hakruuk no agradese ba memoria eis Prezidente Indonézia BJ Habibie tanba nia bele husik povu no rai ne’e hetan independénsia.

“Ha’u hakruuk ba eroi sira, timor agradese ba memoria Prezidente Repúblika Indonézia BJ Habibie, tanba BJ Habibie mak momentu ne’ebá nia laiha korajen simu todan hosi Soeharto hodi avansa ba oin ho referendu. Poder ida iha mundu bele obriga Indonézia sira sai, kuandu Indonézia sai hosi Timor, negosiasaun hosi kotuk Sekretariu Jeral Kofi Anan mak kondús ho Susilo Bambang Yudohono,” Xefe Estadu esplika.

Entaun Susilo Bambang Yudhoyono konversa ho Presidente ASEAN nu’udar mós Ministru Negosiu ASEAN, Surino hosi Thailandia, negosiasaun ne’ebe Bill Clinto tama iha laran ho Tony Blair Primeiru Ministru Inglatera, Primeiru Ministru Portugal, Antonio Guterres, Prezidente Korea, Primeiru Ministru Xina, Yang Je Ming, ho Primeiru Ministru Japaun Kopuchi, reprezentante sira seluk prepara simeira.

“Diplomasia la’ós hanesan ita haree de’it iha telvizaun, maibé buat barak akontese iha kotuk ne’ebé halo Indonézia atu simu no atu sees-aan no simu rezultadu atu ita moris trankuilidade iha ita-nia fronteira, ema lubuk boot ida iha Indonézia fó sira-nia kontribuisaun hodi garante estabilidade iha ita-nia fronteira,” nia dehan.

“Ha’u admira Indonézia momentu ne’ebá tanba ida-ne’e, iha krize boot iha sira-nia rai-laran, maibé forsa armada obedese ba Prezidente BJ Habibie. No BJ Habibie hateten ba referendu sai hosi Timor no forsa armada Indonézia obedese, maske momentu ne’ebá prezidente fraku loos no forsa Indonézia sira la sai,” Horta dehan.

Maibé la’ós ida-ne’e de’it, PR Horta rasik halo lobi iha Washintong no New York halai to’o Ockland hasoru Prezidente Bill Clinton iha Nova Zelandia no hatetne nune’e, se TNI la sai INTERFET mak akontese.

Tanba ne’e, Maun boot Xanana Gusmao dezde loron dahuluk ne’e kedas hakilar rekonsiliasaun timorona hotu-hotu, liu-liu rekonsiliasaun ho Indonézia ba selebrasaun mós ida-ne’e.

Notísia Relevante: 30 agostu 1999: “UNAMET bayar kamu berapa? Tidak banyak, sedikit!”

Jornalista : Osória Marques

Editór       : Cancio Ximenes

Publisidade

Leave a Reply

Latest Post

error: Content is protected !!