OÉ-CUSSE, 21 novembru 2023 (TATOLI) – Konstrusaun foun atu harii sede suku Usitasa’e iha sub-rejiaun Oésilo, Autoridade Rejiaun Administrativa Espesiál Oé-Cusse Ambeno (RAEOA), lá pervee ona nia orsamenti iha Orsamentu Jerál Estadu (OJE) 2024.
Sekretáriu Rejionál ba Asuntu Administrasaun, Martinho Abani Elo, informa, loloos sede suku Usitasa’e harii ona iha 2022, maibé tanba problema rai, no adia ba 2023, maibé to’o agora seidauk iha pedidu mai hosi Konsellu Suku.
“Ita aloka ona nia osan iha OJE 2022 no 2023, ita ko’alia direita ona ho Konsellu Suku Usitasa’e, atu buka fatin, tanba sede suku agora daudaun eziste hela iha fatin públiku merkadu tradisionál Pune, maibé to’o agora ita seidauk simu informasaun hosi xefe suku, entaun tinan kotuk ita mós lakonege halo, tinan ne’e ita kontinua hein,” Martinho Abani Elo, hateten iha Oé-Cusse, tersa ne’e.
Notísia relevante: Rehabilitasaun Sede Suku iha Pássabe no Nítibe kuaze konklui ona
Atuál Sekretáriu Rejionál ba Asuntu Administrasaun ne’e, argumenta, fatin ne’ebé prepara atu harii sede suku foun ne’e, tenke mai hosi lideransa komunitáriu liuliu xefe suku ho nia estrutura tomak iha suku Usitasa’e, entaun hosi parte Autoridade la’ós lakohi atu reabilita, tanba merkadu tradisionál Pune mós atu halo reabilitasaun.
“Foin daudaun iha konsultasaun atu reabilita merkadu ne’e, ita husu xefe suku, tanba kuaze tinan rua ona, laiha pedidu mai, atu halo sede suku ne’e, agora OJE 2024 ita la propoin ona, foin daudaun iha retifikativu mós ita propoin nafatin, ne’ebé tinan rua ita hein to’o agora laiha pedidu ida mai,” nia informa.
Hosi 2022 to’o 2023 Autoridade RAEOA servisu hamutuk ho Programa Nasionál Dezenvolvimentu Suku (PNDS), reabilita sede suku sira iha suku 18.
Parte Autoridade reabilita suku lima, iha sub-rejiaun Pássabe, suku Abani ho Malelat, iha sub-rejiaun Oésilo maka suku Usitaqueno no Bobometo.
“Inklui ona ho Usitasa’e maibé tanba ita-labele halo iha merkadu laran, ita husu sira atu buka fatin seluk, maibé tanba laiha fatin entaun ita kansela, nia orsamentu mós ita lori fali iha 2023, maibé nafatin laiha, entaun ita labele prevee ona ba OJE 2024, ne’ebé sede iha iha Oé-Cusse hela Usitasa’e maka seidauk ,” nia fó hanoin.
Alende ne’e mós Autoridade harii ona edifisíu jestór sub-rejiaun Oésilo ho Nítibe, hela sub-rejiaun Pássabe ho Pante Makasar.
Notísia relevante: Autoridade RAEOA aloka rihun $306-resin reabilita merkadu tradisionál Pune
Hatán ba asuntu ne’e, Xefe suku Usitasa’e, Tomás Ulan Colo, promete, sei submete pedidu iha novembru semana ne’e, tanba Konsellu Suku identifika fatin ho estatu rai Estadu.
“Fatin ita identifika ona, ita sei submete pedidu iha semana ne’e, antes ne’e tenta buka maibé laiha, agora fatin fiksa ona atu harii sede suku foun ne’e, tanba durante ne’e, sede tau hamutuk de’it iha merkadu,” nia promete.
Entretantu, totál populasaun iha suku Usitasa’e hamutuk 2.890 komposta hosi mane 1.470 no feto 1.420 mai hosi aldeia tolu, aldeia Sifin hamutuk 809, mane 420 no feto 389, aldeia Pune hamutuk 1.011 mane 497 no feto 514, aldeia Buqui hamutuk 1.070 mane 553 no feto 517.
Jornalista: Abílio Elo Nini
Editór: Evaristo Soares Martins





