iklan

NASIONÁL, HEADLINE, MUNISÍPIU

PM Xanana konsidera PNDS nu’udar fatór importante iha prosesu desentralizasaun

PM Xanana konsidera PNDS nu’udar fatór importante iha prosesu desentralizasaun

Primeiru-Ministru, Kay Rala Xanana Gusmão. Imajen Tatoli/Francisco Sony

DILI, 05 dezembru 2023 (TATOLI)–Primeiru-Ministru (PM), Kay Rala Xanana Gusmão, konsidera, Programa Nasionál Dezenvolvimentu Suku (PNDS) nu’udar fatór importante iha prosesu desentralizasaun.

Xefe Governu haktuir, PNDS mosu tanba pedidu hosi suku no aldeia rihun ba rihun iha mandatu IV Governu (2007-2011), ne’ebé ezekutivu sira la hatene atu atende loos ida ne’ebé no sira-nia nesesidade.

“Prioridade iha suku nia laran ne’e iha aldeia ne’ebé, hodi nune’e ita hadi’a neneik. Hanoin ida-ne’e maka hosi esperiénsia IV Governu la konsege atende pedidu hosi fatin hotu-hotu maka fó ba iha suku sira no populasaun rasik atu diskute. Ita haree iha fatin balun tanba remota tebes labele haruka oan sira bá eskola, sira husu hakarak halo eskola ida, ne’ebé halo ba, no hakarak halo postu saúde ida iha suku, ne’e desizaun hosi populasaun,” PM Xanana hateten iha ámbitu selebrasaun aniversáriu PNDS ba dala-10, iha Sentru Konvensaun Dili (CCD, sigla portugés), tersa ne’e.

Notísia relevante : Governu husu autoridade Covalima relata progresu PMOPA no PNDS

Xefe Governu dehan, PNDS importante tanba bele fó kbiit ba komunidade rasik atu intodús inisiativa ida no hatene prioridade iha suku ida nia laran ho kondisaun la’ós hadau malu maibé ema hotu hetan oportunidade.

Nune’e, Xanana husu ba Ministériu Administrasaun Estatál (MAE) atu haree filafali osan ne’ebé aloka ba PNDS hamutuk millaun $12 iha tinan 2021.

“Osan sira ne’e halo saida ona, tanba sá mak millaun $2 sei iha hela konta bankária, enkuantu sistema dehan to’o ona loron 31 dezembru la gasta osan fila ba tau fali iha orsamentu foun, la’ós iha hela ne’ebá (konta bankária). Ha’u hakarak hatene osan millaun $2 ne’e loloos atu ba halo saida. Tanba ne’e maka hirak ne’ebé serbisu iha MAE np munisípiu tenke book-an, tanba ita hotu iha kompromisu ida atu uza povu nia osan hodi serví ba rai no povu ida-ne’e,” Xanana prefó hanoin.

Xefe Governu promete, iha tinan 2024 oin mai Governu atu buka tuir fali PNDS nia progresu, atinjimentu no rezultadu programa sira, tanba aloka ona orsamentu ho montante millaun $68 iha tinan 2022, maibé millaun $38 de’it mak ezekuta, enkuantu millaun $30 seidauk.

“Povu nia osan tenke iha transparénsia no kontabilidade. Tanba ne’e maka povu hili ita la’ós tenke manán de’it osan maibé atu serbí. Ne’ebé husu ba PNDS tanba imi nu’udar preparasaun ida tanba iha tinan-lima ne’e ita tama iha desentralizasaun, ho ida-ne’e maka administradór postu sira la’o ba, la’o ho vontade atu serbí hodi Governu tun to’o iha kraik,” Xanana enkoraja.

Eis Prezidente Repúlika ne’e salienta, desentralizasaun loke dalan di’ak maibé hahú uluk hosi PNDS iha suku no administradór postu sira mak hatene ona iha suku refere halo nusa.

“Governu lokál bá iha munisípiu, administrasaun finansa iha ne’ebá mós tenke kaer osan ho di’ak, ne’ebé ha’u mós hakarak hatene osan hira ba PNDS no planu saida de’it,” nia akresenta.

Tuir Xefe Ezekutivu, dezentrasaun la’ós halo dala-ida de’it maibé sei haree ba suku, postu no munisípiu ne’ebé preparadu liu nia mak desentraliza uluk. Tanba Governu lokál tun ona ba munisípiu hodi haree no nota katak tenke iha ema ne’ebé hatene finansa no hatene ninia dever katak osan sai bainhira iha programa di’ak.

Atu konkretiza inisiativa ne’e, Primeiru-Ministru orienta ona líder komunitáriu sira atu halo programa di’ak no halo diálogu ho komunidade lokál hodi rona sira-nia nesesidade no preokupasaun sira iha suku.

Jornalista     : Antónia Gusmão

Editora          : Julia Chatarina

iklan
iklan

Leave a Reply

iklan
error: Content is protected !!