Hanorin iha pre-eskolár tenke ho pasiénsia

OÉ-CUSSE, 31 maiu 2024 (TATOLI) – Sekretária Rejionál ba Asuntu Edukasaun no Solidariedade Sosiál, Inácia Tamele, fó hanoin ba profesór pré-eskolár sira iha Rejiaun Administrativa Espesiál Oé-Cusse Ambeno (RAEOA) atu eduka oan sira ho pasiénsia hodi muda estuante nia hanoin ba literasia no numerasia (menulis, membaca dan menghitung).
Notísia relevante: INFORDEPE fasilita formasaun edukasaun inkluziva no literasia ba profesór 35 iha Oé-Cusse
Inácia Tamele, hato’o nia apelu ne’e, iha ámbitu enseramentu formasaun ba profesór pré-eskolár sira durante loron lima kona-bá edukasaun inkluzividade no literásia inisiál iha sentru formasaun profesór Oé-Cusse, sesta ohin.
Nia dehan, profesór pre-eskolár tenke forte, tanba nia hanesan badaen atu harii uma ida, atu halo nia didin no kakuluk forsa, nia estandar (dasar) tenki tau fatuk ahu ruin ho besi ne’ebé di’ak atu metin, no profesór hanesan engeeneiru no karpinteiruatu harii uma ida ho forte tebes.
“Tan ne’e, nu’udar profesór pré-eskolár, nia tenki iha pasiénsia tanba sai profesór pré-eskolár la fasíl, ita hasoru estudante ida-ne’ebé, mai ho koñesimentu itoan, maibé ita bo’ot sira tenki iha meiu oi-oin atu hasa’e koñesimentu kona-bá figura, letra to’o forma fraze no liafuan,” Inácia Tamele, ko’alia iha enseramentu ne’e.
Tanba ne’e, nu’udar profesór tenke iha preparasaun antes ba hanorin, preparasaun mak ne’e, materiál didátiku, tenki lee, kuandu profesór la lee signifika hatudu exemplu ladi’ak ba estudante, tanba ne’e preparasaun importante lealidade tenki pontualidade tama sai ho oras, tenki sai exemplu ba estudante sira.
“Espera ho materia hirak-ne’ebé hetan ona iha loron lima nia laran, tenki uza hanesan giaun ida iha serbisu fatin, formasaun ne’e sei kotinua nafatin atu hasa’e nafatin koñesimentu kona-bá estartéjia atu hanorin oan sira iha ensinu pré-eskolár,” nia fó hanoin.
Koordenadór Gabinete Peskiza Dezenvolvimentu Monitorizasaun avaliasaun iha INFORDEPE, Venáncio Tilman, formasaun durante loron lima ne’e, ho tema jerál rua, primeiru kona-bá literasia inisiál atu fortifika kompeténsia literasia iha prosesu ensinu aprendizajen, nune’e bele kuda abilidade no kompeténsia literasia inisiál ba estudante sira, daruak kona-bá edukasaun inkluzividade.
“Entaun área rua ne’e mak tenta hamutuk fo fasilitadór na’in-rua, halo interasaun no buka kle’an ninia xave sira, nune’e bele fasilita mestri sira hodi hariku sira-nia abilidade di’akliu, depois sira bele halo melloramentu iha prosesu aprendizajen iha eskola,” nia esplika.
Notísia relevante: ME-INFORDEPE fó formasaun ba profesór 1.600 liuhusi projetu PRO-Portugés
Diretór Serbisu Edukasaun Oé-Cusse, Vincencio Cono, informa, Ensinu Pre-Eskolár mak baze fundamentál tanba ne’e presiza estratéjia matéria pedagojika, didatiku no metodolojia ensinu nian liuhusi formasaun no kapasitasaun ba manorin sira.
“Tanba ita simu labarik mai ho kakutak mamuk loos, no persiza estratéjia matéria pedagojika, didatiku no metodolojia ensinu liuhusi formasaun, bele kapasita profesór sira, nune’e bele aplika iha prosesu ensinu aprendizajén loro-loron nian, depois halo klasifikasaun klase O ki’ik no O bo’ot, tanba labarik mai ho kakutak mamuk, maibé ho prezensa manorin sira, ita hahú atu kombate literásia no númerasia (menulis, membaca dan menghitung),” nia hateten.
Irman Maria de Fátima Sequeira, nu’udar koordenadora EPE Katólia Oé-Cusse, agradese ba kooperasaun Ministériu Edukasaun ho INFORDEPE, tanba bele hasa’e manorin sira nia kapsidade kona-bá metodu hanoin.
“Ha’u reprezenta formandu sira, ami agradese ba INFORDEPE no edukasaun, ami senti formasaun ne’e tulun tebes ami, tanba formasaun ne’e ho títulu rua lahanesan, primeiru edukasaun inkluzivu no literasia inisiál, tanba iha topiku rua ne’e sei ami la tuir formasaun, nu’udar manorin senti katak defisil, atu-bele hato’o ba alunu sira, ne’e duni durante lima nia laran, ho esplikasaun liuhusi formadóra sira, ne’e apoia tebes ami,” nia orgullu.
Notísia relevante: Investimentu ensinu pré-eskolár hosi nível aldeia sai prioridade ba Autoridade RAEOA
Entretantu, formasaun durante loron envolve formandu 35 mai husi Ensinu Pre-Eskolár 16, komposta husi eskola públiku 13, pre-eskolar privada ida no pre-eskolár Katólika 2.
Jornalista: Abílio Elo Nini
Editór: Evaristo Soares Martins

