Top

Agostu 2025, Governu sei atribui sertifikadu rai ba parsela 5000

Sekretariu Estadu Terra no Propriedade, Jaime Xavier Lopes. Imajen Tatoli/Sergio da Cruz.

BOBONARU, 30 Juñu 2025 (TATOLI)—Governu liuhusi Ministériu Justisa planeia, iha fulan-Agostu tinan ne’e, sei atribui sertidikadu titulu na’in ba rai ba parsela (rai pedasuk) hamutuk 5000 iha territoriu Timor-Leste.

Notisia Relevante: Ministériu Justisa atribui sertifikadu títulu na’in ba rai ba benefisiáriu 29 iha Oé-Cusse

Sekretáriu Estadu Terra Propriedade, Jaime Xavier Lopes, konfirma tuir tarjetu kada nunisípiu sei atribui sertifikadu ba parsela 5000 ne’ebé rejistádu iha Sistema Nasional Kadastru (SNC, siigla portugés) no publikasaun mapa ne’ebé laiha problema.

“Governu Konstitusionál da-sia (IX) liuhusi Primeiru Ministru, Kay Rala Xanana Gusmão hakarak kontinua programa Sistema Nasionál Kadastru (SNC, sigla protugés), tanba ne’e ami iha planu tinan ida-ne’e atu fó atribuisain sertidaun titulu 500 ba komunidade ne’ebé iha kada munisipiu ami tau propriedade parsela 50 ba rai ne’ebé mak laiha disputa, maibé la’ós dehan atu ramata ona la’e sei kontinua ba 2026,” Sekretáriu Estadu Terra Propriedade, Jaime Xavier Lopes, durante halo enkontru komunitáriu kona-ba levantamentu kadastrál ba atribuisaun direitu propriedade iha suku Ritabou, postu administrativu Maliana, munisipiu Bobonaru.

Nia dehanm tékniku kadastru sei ba munisipiu hotu-hotu liuliu suku alvu hodi halo reindetifikasaun no levantamentu sistemátiku baliza rai ba komunidade ne’ebé hetan ona Númeru Uniku Identifikasaun Parsela (NUIP) hafoin atribui sertidaun titulu nain ba rai.

Governante ne’e dehan, programa ne’e realiza ona iha munisípiu ualu (8) hanesan Lospalos, Baukau, Vikeke, Manatutu, Aileu, Ainaru, Manufahi ho Kovalima no tempu badak sei kontinua ba munisipiu Likisa, Ermera, Bobonaru, Rejiaun Administrativa Espesiál Oekusi Ambenu (RAEOA) no ikusliu iha munisípiu Dili.

“Sira atu haree baliza rai ne’ebé uluk halo tiha ona, atu haree katak nafatin ka lae, baliza keta muda tíihaona karik, uluk rai mamuk, keta halo tiha uma iha leten karik, keta balun faan tiha ona karik. Ida-ne’e mak tékniku sira sei halo to’o ikus fó sertidaun de titulu ba sira, atu nune’e Governu garante sidadaun sira hela ita rai-pedasuk ida no rai ne’e ninian duni, para bele uza halo levantamentu ba banku karik presiza halo imprestasaun ruma,” nia dehan.

Reprezentante diretór jerál Terra no Propriedade, Damião Barreto da Costa Aroújo, relata dadus akumulativu husi SNC rejista parsela iha territoriu-laran tomak hamutuk rihun 326,111, no husi númeru ne’e 18% ekivale rihun 65 mak rai disputa.

Atu rezolve kazu disputa ne’e, nia dahan, liuhusi prosesu mediasaun entre autoridade lokál, dirtór servisu Terra no Propriedade Munisípál servisu hamutuk ho Polisia Nasionál Timor-Leste (PNTL) hodi buka solusaun.

“Se kuandu laiha, Komisaun Terra Propriedade hodi rezolve kazu ne’e, sira mak iha autoridade atu deside bazeia ba faktu sira-ne’ebé ita-boot sira aprezenta,” nia dehan.

Notisia Relevante: MJ kontinua fó prioridade atribuisaun sertifikadu rai iha 2025

Jornalista : Sergio da Cruz

Editór        : Cancio Ximenes

Publisidade

Leave a Reply

Latest Post

Sponsored
error: Content is protected !!