iklan

OEKUSI

SETP enkontru komunitária ho abitante suku haat iha Oekusi prepara atribui títulu rai

SETP enkontru komunitária ho abitante suku haat iha Oekusi prepara atribui títulu rai

SETP hamutuk ho ekipa tékniku SNChala’o enkontru komunitária ho komunidade suku haat iha RAEOA atu konfirma kona-ba prosedimentu levantamentu kadastrál hodi prepara atribui sertifikadu títulu rai konforme lei númeru 13/2017. Imajen TATOLI/Abílio Elo Nini

OEKUSI, 29 Setembru 2025 (TATOLI) –Sekretáriu Estadu Terras Propriedade (SETP), hamutuk ho ekipa tékniku husi Sistema Nasionál Kadastru (SNC, sigla portugés), hala’o enkontru komunitária ho komunidade suku haat iha Rejiaun Administrativa Espsiál Oekusi Ambeno (RAEOA) atu konfirma kona-ba prosedimentu levantamentu kadastrál  hodi prepara atribui sertifikadu títulu rai konforme lei númeru 13/2017.

Sekretáriu Estadu Terra Propriedade, Jaime Xavier Lopes, informa, suku haat ne’ebé sei simu simu títulu rai, mak suku Suni-Ufe, Lifau, Naimeko no suku Lalisuk, ne’ebé tuir trajetu sei atribui ba ema na’in-200 kada suku ema na’in-50, ne’ebé tuir planu sei akontese iha 2025 ne’e.

“Ami mai enkontru komunitária ho komunidade sira, kona-ba rai sira-ne’ebé, antes ne’e SNC halo ona identifikasaun, dadus sira-ne’e barak halo ona publikasaun mapa no disputa, tan ne’e mak terra propriedade tuun ba baze atu halo re-identifikasuan fila-fali, bainihira laiha ona problema kona-ba dadus ne’ebé SNC foti ona, entaun bele ba halo ona omologasaun ba Ministru atu asina hodi fó sertidaun títulu rai ba komunidade sira-ne’ebé la’ós disputa ona,” Sekretáriu Estadu Terra Propriedade, Jaime Xavier Lopes dehan iha suku Lifau, Oekusi.

Sekretáriu Estadu Terra Propriedade, Jaime Xavier Lopes. Imajen TATOLI/Abílio Elo Nini

Notísia relevante:SETP koordena Autoridade RAEOA atu uniformiza Servisu Terra no Propriedade

Governante ne’e hateten, enkontru komunitária ne’e, hala’o ona iha munisipíu sira hotu, hahú husi Lautein mai toó rai klaran hoAtauru inklui RAEOA, atu esplika ba prosesu sira ba komunidade, nune’e bele intende prosesu levantamentu, ne’ebé tuir planu ekipa tékniku husi SNC sei tuun ba baze atu halo re-identifikasaun fila-fali.

“Ami mai enkontru ho komunidade sira, atu esplika ba sira atu fó hanoin, atu prepara, bainhira tékniku sira mai halo re-identifikasaun, komunidade sira bele hamriik iha rai no baliza rai sira-ne’ebé uluk ekipa foti ona dadus, nune’e bele haree fila-fali dadus sira-ne’e, sei nafatin ka la’e, ka iha disputa ruma, ema ruma fa’an ona ou mate ona karik, ida-ne’e mak tékniku sira sei halo, ne’ebé ami mai atu esplika ba komunidade sira atu komprende,” nia afirma.

Iha biban ne’e, Diretór Diresaun Rejionál Terra, Propriedade Oekusi, José Ase Neno Colo, rekomenda ba Governu Sentrál ho esperansa katak,  programa ne’e sei kontinua iha 2026, ba suku sira-ne’ebé seidauk asesu ba atribuisaun ne’e, tanba antes ne’e públika ona iha mapeamentu.

“Komunidade sira entusiázmu tanba depois enkontru ramata ekipa husi nasionál sei tuun fila-fali mai iha suku haat ne’e atu halo re-identifikasaun ba dadus anteriór, ne’ebé mak uluk SNC halo ona, sira-ne’ebé laiha ona disputa, ekipa sei re-indentifika depois sei halo atribuisaun primeiru títulu, maibé ita rekomenda nafatin ba futuru bele alarga tan suku sira seluk iha Oekusi, tanba agora hahú uluk ona ba suku haat ne’e,” nia katak.

Notísia relevante:Terra Propriedade sei regulariza didi’ak arrendamentu rai Estadu iha Oe-Cusse

Xefe Suku Lifau, Delfinu Sole, agradese ekipa SETP, tanba komunidade sira hein tinan barak ona atu sai na’in loloos ba sira-nia rai.

“Ami agradese tanba programa ne’e, komunidade sira hein tinan barak ona liu-liu direitu ba rai, tanba durante ne’e komunidade barak, preokupa, tanba títulu rai ne’e mak bele utiliza ba atividade saida de’it, bele sai garantia ba kreditu no prevene kazu disputa rai, ita haree la’ós iha suku Lifau de’it, maibé iha suku balun, problema rai sempre akontese iha fatin-fatin, entaun ho títulu rai, bele tulun sidadaun hotu atu sai na’in loloos ba nia kintl ka rai-ne’ebé nia iha,” nia orgullu.

Notísia relevante:Tempu badak, Ekipa SETP halo levantamentu ba rai Estadu

Jornalista: Abílio Elo Nini

Editór: Rafael Ximenes de A. Belo

iklan
iklan

Leave a Reply

iklan
error: Content is protected !!