MANEO kapasita grupu agrikultór iha Oekusi kona-ba konservasaun bee no jestaun finansa

OEKUSI, 03 Agostu 2026 (TATOLI) – Asosiasaun Masine Neo Atoni Oekusi (MANEO) fasilita formasaun ba grupu agrikultór sira husi suku Naimeko no suku Suni-Ufe, hodi kapasita sira kona-ba planu konservasaun bee-matan no hadi’a jestaun grupu rai no empresta osan.
Atividade formasaun ne’e hala’o iha salaun administrasaun Palaban, Rejiaun Administrativa Espesiál Oekusi Ambeno (RAEOA), ho partisipante 30-resin. Partisipante sira mai husi grupu hitu (grupu lima husi suku Naimeko no grupu rua husi suku Suni-Ufe), ne’ebé kada grupu reprezenta husi ema na’in-haat.
Diretora Ezekutiva MANEO, Ramila da Costa, hateten katak atividade ne’e hetan apoiu fundu husi OXFAM liuhusi Governu Austrália nian ba projetu responde ba dezastre, atu hasa’e koñesimentu no kapasidade responsavel grupu agrikultór sira-nian.

Reforsa jestaun finansa no Livru rekorde
Ramila da Costa esplika katak formasaun ne’e foka liu ba estrutura grupu sira hodi hadi’a no reforsa jestaun finansa nian.
“Ami konvida de’it estrutura grupu, mai husi xefe grupu, sekretáriu, tezoreiru no ema ne’ebé kaer xave, objetivu husi formasaun ne’e atu reforsa sira-nia grupu, nune’e sira bele kontinua sira-nia grupu ne’ebé estabelese ona, tanba iha grupu balu kuaze tinan haat ona, maibé balun foin hahú, entaun ami mistura sira hodi haree fila-fali sira-nia polítika jestaun iha livru rekorde fundu,” Ramila da Costa hateten iha salaun administrasaun Palaban, ohin.
Notísia relevante:Ezisténsia Asosiasaun MANEO iha Oekusi empodera ekonomia família no kombate violénsia
Nia hatutan katak apoio tékniku ne’e kobre mós “sistemátika priénxe formatu ho sistema romansa” ba jestaun livru osan nian.
Jestaun bee-matan no Planu asaun anuál
Aleinde finansa, Asosiasaun MANEO mós fasilita formasaun atu konklui grupu sira-nia Planu Asaun Anuál, tanba durante ne’e atividade barak mak grupu sira implementa ona hanesan konservasaun bee-matan, halo viveiru, no kanalizasaun bee-matan ne’ebé konserva ona hodi fó benefísiu ba grupu no komunidade sira.

Durante formasaun ne’e, kada grupu tenke alista atividade prioridade iha planu asaun grupu nian, nune’e bele konekta fila-fali ho planu asaun komunidade iha nível suku. Partisipante sira simu mós apoiu tékniku kona-ba konservasaun rai, konservasaun bee-matan, fornese materiál konstrusaun ba bee-matan sira, no apoiu ai-horis hodi kuda iha área bee-matan.
Benefísiu ba agrikultór sira
Xefe Grupu Nun-Ana husi suku Naimeko, Agostinho António Abi, konsidera formasaun ne’e nesesáriu no di’ak tebes ba sira-nia grupu hodi integra jestaun finansa ho konservasaun meiu ambientál.
“Formasaun ne’e di’ak tebtebes, tanba ohin ami hetan materia barak, nia benefisíu ba atividade grupu nian, oinsa halo planu no jestaun di’ak, tanba grupu la’ós rai osan de’it, maibé kria polítika konserva bee-matan no halo kanalizasaun, halo to’os modo, prepara viveiru no seluk tan,” Agostinho António Abi husu.
Notísia relevante:APC – Asosiasaun Maneo enkontru koordenasaun atu prepara prevene risku dezastre iha Oekusi
Jornalista: Abílio Elo Nini
Editor: Rafael Ximenes de A. Belo

