OEKUSI, 19 Dezembru 2025 (TATOLI) – Autoridade Protesaun Sívil (APC) serbisu hamutuk ho Asosiasaun Masine Neo Oekusi (MANEO) hala’o enkontru koordenasaun atu prepara planu ba prevensaun risku dezastre hodi hametin reziliénsia inkluziva iha komunidade sira iha Rejiaun Administrativa Espesiál Oekusi Ambeno (RAEOA).
Komandante APC Oekusi, João Sila, informa, objetivu husi enkontru ne’e atu halo koordenasaun ho autoridade lokál no diresaun rejionál agrikultura, obra públika serbisu sosiál atu diskute kona-ba preparasaun pevensaun risku dezastre tanba daudaun ne’e tama ona tempu udan.
“Agora tama ona tempu udan, entaun nu’udar APC tenke iha preparasaun, ne’e mak ohin ita konvida xefe suku, xefe aldeia no jestór sira inklui diresaun relevante sira, medida saida mak ita prepara bainhira akontese dezastre iha komunidade nia leet,” nia hateten iha salaun administrasaun Pante Makasar.
Iha ámbitu ne’e, nia relata, durante tinan ida 2025, ekipa APC Oekusi konsege rejista vítima dezastre ne’ebé sofre dezastre naturál hamutuk 220 no kazu sira-ne’e ho tipu la hanesan, balun inséndiu, rai-halai, anin sobu uma inklui inundasaun. dadus hirak ne’e hetan ona apoia emerjénsia totalmente, balun ami kontinua identifika tama ba prosesu rekuperasaun.
Kona-ba preparasaun ba prevensaun nian, nia hateten, daudaun ne’e ekipa APC prepara ona lijístika másimu nune’e iha tempu udan kuandu akontese dezastre ho volume bo’ot, APC prontu atu responde imediata.
Notísia relevante:Autoridade RAEOA atribui eskritóriu ida ba APC Oekusi atu hala’o serbisu
Xefe suku Costa, Francisco Colo, konsidera enkontru ne’e importante, nune’e bele relata informassaun husi baze liga ba suntu dezastre naturál.
“Enkontru koordenasaun ne’e ha’u hanoin tenke realiza, atu ami bele rona direita preparasaun no komunikasaun saida parte APC ho parseiru sira prepara, tanba mak hamutuk ho povu iha baze, se bainhira akontese dezastre ruma, sá tan agora tempu udan, entaun ita tenke fó hanoin malu, tanba asuntu dezastre ne’e ita la espera, maibé preparasaun tenke antes ona, tuur hamutuk ho parsériu hotu atu apoia malu liu-liu polítika atu responde situasaun ne’e,” nia hateten.
Notísia relevante:SEPS oferese materiál konstrusaun ho osan ba vítima dezastre 17 iha Oekusi
Diretora Asosiasaun MANEO, Ramila da Costa, afirma, enkontru ne’e realiza fulan neen alvu ba membru Komisaun Jestaun Dezastre Suku (KJDS) ho nia objetivu atu akumula informasaun husi lideransa komunitária sira mai husi suku 20, atu bele haree kle’an kona-ba dezentre saida mak akontese iha suku no aldeia sira.
Nune’e bele halo preparasaun no alerta informasaun sedu ba komunidade sira liuhusi membru KJDS sira, tanba ne’e liuhusi enkontru koordenasaun ne’e bele preparasaun antes akontese dezastre.
“Iha enkontru ne’e mós xefe suku sira bele relata kona-ba kazu hira mak akontese iha suku, nune’e ita-bele serbisu hamutuk ho APC atu responde, tanba atividade ne’ebé asosiasaun MANEO halo, hanesan asaun ki’ik ba prevensaun risku dezastre, primeiru ami serbisu hamutuk ho KJDS iha nível suku inklui komunidade grupu tarjetu (alvu) sira, halo gabiaun lokál atu prevene mota sa’e ba sira-nia hela fatin, no asaun seluk, Maneo kuda ai-oan halo konservasaun iha área bee-matan sira iha área tarjetu, inklui atividade Planu Asaun Komunidade, ne’ebé identifika kada tinan ba fatin ne’ebé risku atu proteze,” nia hateten.
Jornalista: Abílio Elo Nini
Editór: Rafael Ximenes de A. Belo
