Governu halo vasinasaun ba karau iha Maliana hodi prevene tranzmisaun bruseloze

BOBONARU, 04 Setembru 2026 (TATOLI) – Sekretaria Estadu Pekuária (SEP) hamutuk ho parseiru sira hahú implementa programa vasinasaun ba karau Vaka iha aldeia Genuhan, suku Lahomea, postu administrativu Maliana, munisípiu Bobonaru, hodi prevene no kontrola moras bruseloze atu labele hada’et husi animál ba ema.
Sekretáriu Estadu Pekuária, José Vieira de Araújo, hatete katak programa vasinasaun ne’e sai parte husi esforsu Governu atu asegura saúde animál no apoia polítika nasionál hodi hasa’e produsaun no populasaun animál iha Timor-Leste.
“Objetivu husi vasinasaun ida-ne’e atu kuidadu saúde animál, tanba ita hatene katak Governu hakarak hasa’e produsaun no númeru animál iha rai-laran”, nia dehan ba jornalista sira hafoin lansamentu programa vasinasaun, ohin.
Governante ne’e hatete katak programa vasinasaun sei kontinua implementa iha munisípiu Bobonaru, tuir rezultadu identifikasaun no rekomendasaun husi tékniku sira iha terrenu.
“Antes ne’e ita halo ona, no ida-ne’e hanesan kontinuasaun vasinasaun ne’e la’ós atu obriga komunidade, maibé ita husu sira-nia konxiénsia atu prevene moras, liuliu ba animál ne’ebé sira haki’ak barak. Di’ak liu ita halo vasinasaun atu animál sira saudavel no labele moras”, nia esplika.
Diretór Servisu Munisipál Agrikultura, Autoridade Munisípiu Bobonaru, Longuinhos João, hatete katak vasinasaun ne’e kontinua diretamente husi akordu enkuadramentu lokál ba kontrolu moras bruseloze ne’ebé asina ona horisehik iha loron 03 Setembru.
Nia realsa katak durante tempu naruk, Diresaun Nasionál Pekuária no Veterinária no parseiru internasionál sira halo ona peskiza no monitorizasaun kona-ba moras bruseloze iha Bobonaru.
“Husi Menzies no Brucel-TL halo peskiza no deskobre katak iha evidénsia balun ne’ebé ligadu ho moras bruseloze. Se problema ida-ne’e la rezolve, populasaun karau Vaka bele la aumenta, no se la rezolve lalais, bele mós afeta ba saúde públika, liuliu ba ema haki’ak animál sira no pesoál veterináriu”, Longuinhos João dehan.
Nia salienta katak evidénsia husi peskiza ne’e agora tradús diretamente ba asaun liuhusi programa vasinasaun, maski peskiza dahuluk foka de’it iha suku balun. “Ita iha espetativa katak hafoin lansamentu ida-ne’e, ita-nia tékniku sira sei kontinua serbisu atu halo alargamentu ba suku sira seluk iha munisípiu Bobonaru”, nia dehan.
Hakiak-na’in iha Aldeia Genuhan, Luís da Silva, hato’o apresiasaun ba Governu no parseiru sira ne’ebé fó apoiu ba komunidade liuhusi programa vasinasaun ne’e. “Buat ne’ebé sira fó ona ba ami, ami povu agradese no fó obrigadu. Ami mós koopera ona hodi prepara fatin ba atividade ne’e”, nia dehan.
Luís salienta katak komunidade prontu atu koopera ho tékniku sira hodi asegura animál sira hetan vasina no prevene moras bruseloze.
Notísia relevante: Husi evidénsia ba asaun, Bobonaru hametin kontrolu ba moras bruseloze
Programa vasinasaun ne’e espera bele ajuda prevene no kontrola propagasaun moras bruseloze iha animál, nune’e bele proteje saúde karau Vaka no mós saúde públika, enkuantu apoia komunidade haki’ak-na’in sira atu aumenta produsaun animál iha futuru.
Programa ne’e Departament of Agriculture Fisheries and Frorestry (DAFF) Australia apoia vasina no inisiativa ne’e husi parseiru Menzies servisu hamutuk ho Ministériu Agrikultura Pekuária, Peska no Floresta no Ministériu Saúde bazeia ba rezultadu husi peskiza ne’ebé ekipa Brucele TL halo.
Notísia relevante: Janeiru-Maiu: DSMA Bobonaru vasina ona animál 23,467
Jornalista: Sergio da Cruz
Editora: Maria Auxiliadora

