Governu seidauk halo asaun prátika kona-ba PAN ba EhD

DILI, 07 jullu 2023 (TATOLI)—Diretór Ezekutivu Asosiasaun Defisiente Timor-Leste (ADTL), Cesário da Silva, hateten durante ne’e Governu seidauk halo asaun prátika ida kona-ba Planu Asaun Nasionál (PAN) ba ema ho defisiénsia (EhD) sira iha Timor-Leste.
Notísia Relevante: Gaspar: “Governu laiha seriedade implementa PAN-konvensaun direitu ba EhD”
“Governu halo ona asaun lubuk ida hodi hatán ba ema ho defisiénsia entermu baze legál sira. Iha polítika kria ona kondisaun baze legál sira maibé entermu iha asaun prátika ne’e problema. Ezemplu, Planu Asaun Nasionál ba ema ho defisiénsia ne’e iha prátika ba implementasaun ne’e laiha, liuliu la aloka rekursu natoon hodi bele asegura presesu implementasaun ba asaun ne’e,” nia hateten ba Agência Tatoli, hafoin partisipa iha serimónia nasionál ba ema ho defisiénsia ho tema “Ita mak protetór no promotór ba komunidade defisiénsia iha ita-nia sosiedade”, iha salaun MTK, Merkadu Lama, sesta ne’e.
Cesário hatutan, atu sai protetór no promotór ba komunidade defisiénsia iha sosiedade nia leet mak presiza iha edukasaun inkluziva maibé tenke destaka rekursu ho nia orsamentu sira.
“Ha’u fó ezemplu, hanesan iha Ministériu Edukasaun, iha polítika nasionál edukasaun inkluziva maibé la aloka rekursu no orsamentu atu implementa polítika ne’e rasik, ikus mai labele repsonde ba asaun sira-ne’e. Entaun, situasaun sira-ne’e ami konsidera Governu iha kompromisu atu halo lei no polítika sira no planu, maibé laiha seriedade ba implementasaun liu-liu alokasaun osan no rekursu sira,” nia dehan.
Tanba ne’e, nia rekomenda ba IX Governu Konstitusionál mak tenke aloka nia rekursu ho osan hodi implementa planu asaun nasionál ba ema ho defisiénsia, no konvensaun direitu ne’ebé Timor-Leste ratifika ona.
“Tinan rua mai tan, ita sei ba aprezenta relatóriu iha Zenebra. Entaun, presiza aloka duni rekursu hodi implementa polítika sira-ne’ebé iha ba ema ho defisiénsia sira no ida-ne’e mak dehan governu nia atinjementu. Tanba ne’e, ami-nia rekomendasaun dasia (9) presiza no tenke aloka nia rekursu sira liuhosi Orsamentu Jerál kada tinan no tenke tau ba seriedade liuliu polítika sira-ne’ebé iha,” nia hateten.
Diretór Jerál Sekretária Estadu Igualdade Inkluzaun (SEII), Armando da Costa, hateten asuntu ema ho defisiénsia nafatin sai importante no planu kompromisu Governu nian atu kontinua apoia maluk deifsiénsia sira iha setór oioin.
“Ita sempre fó espasu ba ema ho defisiénsia atu partisipa no atu aplika iha instituisaun balun ne’ebé iha ona kontratu hamutuk ho sira. Hanesan iha Ministériu Transporte no Komunikasaun, ho instituisaun sira seluk ami sempre konsidera iha rekrutamentu ne’ebá aas tebes,” nia dehan.
Nia hateten, Governu mós planu espasu infraestrutura ba asesibilidade ba ema ho defisiénsia sira, mak iha ona rampa no haris-fatin ketak ba sira, hodi bele uza no halo movimentu hodi asesu.
“Entaun, ha’u hakarak hateten katak atu ema ho defisiénsia no la’ós kondisaun defisénisa tenke tau konsiderasaun. Katak, iha ita-nia sosiedade mós eziste situasaun ne’ebé diferensa, nesesidade espesiál no ita atu fó espasu hodi ita hamutuk sira mak ita bele hodi hala’o dezenvolvimentu iha rai ida-ne’e,” nia hateten.
Notísia Relevante: PN aprova 04 jullu sai loron ofisiál komemorativa ba Ema ho Defisiénsia
Jornalista : Osória Marques
Editór : Cancio Ximenes

