Deputadu KHUNTO husu Governu tau atensaun ba uma-kain hetan despeju seidauk hetan hela-fatin

DILI, 29 abríl 2024 (TATOLI)—Deputadu KHUNTO iha Parlamentu Nasionál (PN), Luis Roberto, husu ezekutivu atu tau atensaun ba uma-kain ne’ebé hetan despeju husi Sekretáriu Estadu asuntu Toponímia Organizasaun Urbana (SEATOU) to’o agora seidauk hetan hela-fatin.
Notísia Relevante: Uma-kain 14 iha Bidau Santa-Ana hetan despeju seidauk hetan hela-fatin
“Iha semana kotuk, SEATOU sobu uma lubun ida iha Bidau Santa-Ana. Hanesan ita hatene katak uma-kain 40 hetan despeju maibé sira lahetan indeminizasaun, uma-kain lima sei toba iha tasi-ibun tanba fatin atu hela laiha,” nia hato’o liuhusi reuniaun plenária Parlamentu Nasionál, segunda ne’e.
Dili nu’udar sidade sentrál Timor-Leste nian, aspetu hotu-hotu sentralizadu iha Dili hanesan ekonomia, edukasaun, saúde, kampu serbisu no dezemvolvimentu setór kiik-oan sira, entaun distribuisaun polítika laiha balansu entre Dili ho munisípiu seluk.
“Indikadór ida ne’e bele haree husi urbanizasaun kada tinan ema aumenta ba bebe’ik iha Dili. Fatin Dili sai tiha hanesan masin-midar no nehek sira mai hobur, entaun afeta tebes ba hela fatin la to’o. Balun tenke hela iha mota-laran, mota ninin, foho lolon, trotoar leten no problema sosiál seluk,” nia dehan.
Deputada FRETILIN, Cristina Yuri Ribeiro, nafatin husu ba SEATOU atu bele serbisu ein-koordenasaun ho ministériu relevante hodi bele hatuur netik kondisaun ida dignu ba sira-ne’ebé mak fatin hetan despeju.
Deputadu CNRT, Jose Virgilio, apresia nafatin serbisu Governu da-sia iha fulan sia nia laran hanesan iha Dili saida mak Governu halo fó hanoin ba povu kona-ba espasu públiku sira, tanba sempre preokupa kona-ba engarafamentu no problema seluk tan.
Deputada CNRT, Aliança da Conceição Araújo, mós apresia serbisu Governu nian liuhusi SEATOU ne’ebé halo ordenamentu ba territóriu nian.
Notísia Relevante: PM Xanana husu ekipa SEATOU serbisu tuir lei no kompeténsia
Vise Ministru ba asuntu Parlamentár, Adérito Hugo da Costa, hateten despezu ne’e organizadu, entidade ka komunidade ne’ebé hetan atuasaun ne’e halo notifikasaun no notifikasaun aprezenta dezde fulan-setembru 2023.
Ba fatin sira-ne’ebé halo ona atuasaun, rejista mós iha administrasaun Estadu ninian liuliu Governu sira anteriór halo ona notifikasaun hanesan, soké lamentável la ezekuta karik tanba hein situasaun oportunu hodi ezekuta, ein-prinsípiu espasu sira-ne’e espasu públiku atu utiliza ba interrese públiku nian la’ós espasu privadu.
Nia dehan, espasu públiku Governu da-sia halo notifikasaun antes hasai no antes halo atuasaun, inklui notifikasaun sira ministériu relevante sira rejista kona-ba Governu anteriór fó notifikasaun, maibé lahatene kondisaun saida Governu anteriór labele ezekuta.
Tanba ne’e, agora Governu da-sia dehan dokumentu sira notifika ne’e lori naran Estadu la’ós dokumentu SEATOU nian, tenke respeita autoridade ne’e iha ne’e, Estadu tenke iha nia autoridade no sidadaun tenke mós kumpre ninia obrigasaun.
SEATOU nia intervensaun koordenasaun ho Ministériu Saúde, Ministériu Solidariedade Sosiál (MSSI), Ministériu Obra Públika (MOP), Polísia Nasionál Timor-Leste (PNTL) no partisipasaun Polísia Militár, tuir perpestiva liña ministeriál sira-ne’e legál la viola regra ruma.
“Prezensa liña ministériál relevante atu foti dadus efeitu husi atuasaun ne’e. MSSI halo levantamentu iha terrenu ba efeitu husi intervensaun, foti kestaun ne’ebé espesífiku ho MSSI atu halo intervensaun no liga ho MS nia partisipasaun kona-ba kestaun afeta ba saúde ruma iha intervensaun fatin ne’ebé akontese atuasaun,” nia dehan.
Fatin sira-ne’ebé halo ona despeju no atuasaun hanesan Aitarak-Laran, iha eis pasar senggol iha Bidau, Bidau Santa-Ana ne’e hotu espasu públiku la’ós privadu.
Notísia Relevante: Bankada Governu apresia serbisu SEATOU, opozisaun husu kria kondisaun
Jornalista : Nelson de Sousa
Editór : Cancio Ximenes

