Top

Abitante afetadu iha suku Costa simu indemnizasaun

Komunidade afetadu iha suku Costa simu ona indemnizasaun husi autoridade RAEOA. Foto Tatoli/Abílio Elo Nini. Foto Tatoli/Abílio Elo Nini

OÉ-CUSSE, 11 Novembru 2024 (TATOLI) – Uma-kain 219 iha suku Costa, sub-rejiaun Pante Masakar, Rejiaun Administrativa Espesiál Oé-Cusse Ambeno (RAEOA) simu ona indemnizasaun ba alargamentu estrada husi autoridade.

Prezidente Autoridade RAEOA, Rogério Tiago Lobato, satisfeitu tanba komunidade afetada koopera hodi oferese rai ba Governu atu halo dezenvolvimentu, iha ámbitu implementasaun projetu Zona Espesiál Ekonómika Sosiál Merkadu Timor-Leste (ZEESM-TL) dezde 2014.

Tanba ne’e, indeminizasaun ne’ebé Governu fó ne’e justu hodi valoriza komunidade afetada no nia husu atu uza osan ne’e ho didi’ak tuir nesesidade família nian.

“Uluk, autoridade anteriór selu ho dolár 3. Agora, ita tenke hasa’e husi dolár 3 ba iha dolár 5. Iha rai-na’in sira balun hakarak hasa’e liután, maibé ami mós haree ba osan ne’ebé iha, ida-ne’e mak selu ba imi”, Rogério Lobato ko’alia iha sede suku Costa, ohin.

Notísia relevante: Abitante 219 konfirma naran iha suku Costa molok hetan indemnizasaun    

Nia afirma katak Governu sei halo dezenvolvimentu barak iha futuru no sei utiliza komunidade nia rai, tanba ne’e autoridade sei ko’alia ho populasaun sira.

“Mezmu atu halo estrada mós sei ko’alia didi’ak ho rai-na’in, labele tama iha to’os ida no konsidera rai-ne’e laiha na’in no Governu mós tenke respeita no labele uza forsa hodi hamta’uk komunidade. Tanba ne’e, osan ne’ebé ohin simu ona, barak ka uitoan ne’e imi-nia nia osan no imi-nia direitu, imi uza halo didi’ak para hadi’a imi-nia moris”, nia husu.

Prezidente ne’e klarifika katak prosesu pagamentu ne’e la’ós ho obrigasaun, maibé hahú ho publikasaun ba mapeamentu ba públiku atu avalia no observa, karik iha rai balun sei iha disputa ka iha irregularidade, komunidade iha direitu atu halo kontestasaun ba autoridade.

“Imi [komunidade] mak na’in ba rai. Ohin, autoridade selu daudaun ne’e tanba imi mós konkorda mak ohin ita selu imi-nia direitu, maibé imi lakohi karik imi la mai simu. Ne’ebé, ha’u fiar ita hamutuk atu hadi’a rai Oé-Cusse ba oin”, nia salienta.

Komunidade afetadu iha suku Costa simu ona indemnizasaun husi autoridade RAEOA.
Foto Tatoli/Abílio Elo Nini

Iha fatin hanesan, Diretór Terra no Propriedade no Servisu Kadastru, Júlio Coel, hataten pagamentu ne’e halo fazeadamente no hahú uluk iha aldeia Sanane no sei kontinua to’o aldeia seluk, tanba benefisiáriu ne’ebé simu hamutuk 219.

“Ohin, ita hahú halo pagamentu to’o benefisiáriu 219 remata. Osan ne’ebé prevee ba pagamentu ba alargamentu estrada ne’e rihun $300-resin”, hateten.

Programa ba alargamentu estrada hahú kedan iha 2014 iha Oé-Cusse, nune’e Diresaun Terra no Propriedade kria ekipa ida hodi halo identifikasaun ba investimentu sira hanesan alargamentu estrada, aeroportu Palaban no seluk tan.

“Prosesu ne’e naruk. Ohin to’o tinan 10 ona ita foin halo pagamentu. Dadus sira-ne’e rekolla kedas iha 2014, tanba tempu ne’ebá ita labele halo buat ruma, tanba ita sei hein lei mezmu Konstituisaun prevista kona-ba rai iha funsaun sosiál, bainhira Governu persiza ba utilizasaun públika tenke liuhusi indemnizasaun ka kompensasaun”, realsa.

Notísia relevante: Autoridade RAEOA paga ona rai afetadu iha suku Cunha

Xefe suku Costa, Franscisco Colo, agradese ba Governu tanba konsege rezolve ona komunidade afetada sira iha suku Costa nia preokupasaun ne’ebé sira hein tinan barak ona.

“Tanba durante ne’e sira hein. Kada tinan autoridade ida promete selu maibé la konsege. Maibé ho autoridade foun nia prezensa bele selu ona sira-nia direitu ba rai nu’udar rikeza ba sira-nia moris”, dehan.

Komunidade afetadu iha suku Costa simu ona indemnizasaun husi autoridade RAEOA.
Foto Tatoli/Abílio Elo Nini

Sentimentu ksolok hato’o mós husi abitante Carlos Sacramento. “Ami kontente maske ha’u-nia rai nia medida naksalak uitoan, ne’e mak ami preokupa, maibé jeralmente ha’u kontente tanba Governu bele selu ona ami-nia rai ho metru kuadradu ho dolár 5”, nia hato’o.

Notísia relevante: Abitante afetadu 76 iha Costa hato’o pontu 12 ba Governu Sentrál no Autoridade RAEOA

Prosesu pagamentu ne’e bazeia ba deliberasaun númeru réf. 356/VII/2024, loron-15 fulan-Jullu 2024, alterasaun husi deliberasaun anteriór, uluk selu ho $3 ba kada metru kuadradu, maibé agora selu ho dolár $5.

Jornalista: Abílio Elo Nini

Editora: Maria Auxiliadora

Publisidade

Leave a Reply

Latest Post

error: Content is protected !!