OEKUSI, 15 Setembru 2025 (TATOLI) – Abitante sira iha suku Suni-Ufe sub-rejiaun Nítibe, preokupa ho projetu emerjénsia ba alargamentu estrada ne’ebé kompaña estraga lutu no plantasaun sira iha suku área Oénunu suku Suni-Ufe to’o aldeia Bona suku Usitaku, Rejiaun Administrativa Espesiál Oekusi Ambeno (RAEOA) laiha sosializasaun ba komunidade afeitada sira.
Notísia relevante:KAFI Oekusi aprova empreza tolu reabilita estrada kilometru 23 liu
Komunidade sira hato’o sira-nia sentimentu triste ne’e, iha ámbitu diálogu komunitária ne’ebé organiza hosi Organizasaun Rede ba Rai hodi promove diskusaun entre komunidade afetadu sira ho ekipa konjunta komposta husi Diresaun Rejionál Infraestrutura, Agrikultura no Diresaun Rejionál Terra Propriedade, iha suku Suni-Ufe, ohin.

“Ami nu’udar komunidade Suni-Ufe, la’ós impede dezenvolvimentu, maibé ami hakarak Governu atu tau matan ba plantasaun ka ai-oan ne’ebé kuda ona, inklui lutu hetan ona estragu. Ami husu molok mai halo alargamentu presiza alista no sosializasaun, nune’e iha futuru bele hetan kompensasaun ruma, tanba agora suru moos ona, maibé laiha ekipa ida atu mai rejista, no laiha informasaun ruma antes halo estrada ne’e,” Delegada suku Suni-Ufe, Helena Suni Colo, informa iha ambitu dialogu aberta ne’e.
Nia lembra, antes ne’e, husi kompaña orienta komunidade sira idak-idak sobu rasik lutu, tanba estrada nia luan presiza metru-hitu, maibé hafoin sobu no monta fali hetan tan estragu ho razaun medida estrada klot liu.
“To’o ida -ne’e mak ami sente triste, tanba uluk mai dehan metru-hitu, entaun koopera sobu rasik, depois ami halo fali lutu foun, foin daudaun mai tan dehan dalan klotliu, entaun sira (kompaña) sobu tan, no sobu mós ami lahetene, sira laiha informasaun, ne’ebé ami-nia lutu sira-ne’e, hetan sobu dala rua ona,” nia lamenta.
Notísia relevante:Autoridade RAEOA espera projetu reabilitasaun estrada Oénunu ba Citrana konklui iha Outubru
Iha fatin hanesan, Claudio Colo, reforsa-tan, katak, durante infraestrutura estrada referida la’o, laiha sosializasaun husi tantu husi Governu no autoridade komunitáriu sira.
“Sira mai sobu, ami lahatene. Xefe no xefe aldeia sira mós la informa ami. Ami hakfodak mai sobu ona ami-nia lutu sira-ne’e, mak ami ba husu, maibé sira dehan, atu hadi’a estrada, ida-ne’e mak ami preokupa, tanba saida mak Governu la sosializa uluk, tanba ai-oan no lutu sira-ne’e, ami kolen, kona-ba rai ami komprende, katak ne’e projetu emerjénsia, maibé ami presiza sosializasaun, nune’e ami bele hatene, labele mai sobu nonok de’it,” nia hateten.
Hatan ba preokupasaun sira-ne’e, Xefe Departamentu Ponte Estrada no Kontrolu Seias, Cornelio Seran, projetu tipu emerjénsia la sita fundu indemnizasaun ba rai, plantasaun inklui uma.
Projetu ne’e ho tipu emerjénsia ne’ebé tama ho lais, ne’e mak laiha informasaun klara, entaun halo komunidade sira mós preokupa, tan ne’e mak ohin ami ekipa konjunta mai rona direita sira-nia lian, ami mós sei informa ba diretór sira atu hato’o ba Prezidente Autoridade hodi konsidera preokupasaun ne’e, depois ami sei koordena no kompaña atu apoia netik pregu atu fasilita komunidade halo fali sira-nia lutu” nia hateten.
Notísia relevante:Rogério Lobato suspende projetu emerjénsia 154 ne’ebé simu ona orden serbisu
Entretantu, projetu emerjénsia ne’e, ezekuta husi kompaña Lifau Indah, ho distánsia kilometru-ualu, hahú husi Oénunu suku Suni-Ufe to’o aldeia Bona suku Usitaku.
Jornalista: Abílio Elo Nini
Editór: Rafael Ximenes de A. Belo






